- Meta, açıklık ve şeffaflık ilkeleri kapsamında Instagram ve Facebook’taki algoritmaların arkasındaki yapay zekâ sistemleri hakkında derinlemesine bir yazı paylaştı.
- Meta’nın Küresel İlişkiler Başkanı Nick Clegg, yapay zekâ üzerindeki tartışmalarla en ideal baş etme yolunun açıklık olacağını belirtti.
- Önümüzdeki haftalarda Meta, açıklık ilkesi kapsamında Facebook ve Instagram’ı kapsayacak API ve İçerik Kütüphanesini araştırmacıların kullanımına sunacak.
Meta, Instagram ve Facebook kullanıcıları için içeriklerin nasıl önerildiğini açıklamak amacıyla şirketin sosyal medya algoritmaları üzerine bir yazı yayımladı. Perşembe günü yayımlanan blog gönderisinde Meta’nın Küresel İlişkiler Başkanı Nick Clegg, algoritmalarının arkasındaki yapay zekâ sistemleri hakkındaki bilgi dökümünün şirketin “daha geniş açıklık, şeffaflık ve hesap verebilirlik ahlâkının” bir parçası olduğunu söyledi ve Facebook ile Instagram kullanıcılarının platformlarda hangi içeriği gördüklerini daha iyi kontrol etmek için neler yapabileceklerini özetledi.
Clegg blog gönderisinde, “Üretken yapay zekâ gibi güçlü teknolojilerde yaşanan hızlı ilerlemelerle birlikte, insanların hem olasılıklardan heyecan duyması hem de riskler konusunda endişe duyması anlaşılabilir bir durum. Bu endişelere yanıt vermenin en iyi yolunun açıklık olduğuna inanıyoruz.” diye belirtti.
Bilgilerin çoğu, Feed, Stories, Reels ve insanların Meta’nın sosyal medya platformlarında içerik keşfetme ve tüketme yollarını kapsayan 22 “sistem kartı” içinde yer alıyor. Bu kartların her biri, bu özelliklerin arkasındaki yapay zekâ sistemlerinin içeriği nasıl sıraladığı ve önerdiği hakkında ayrıntılı, ancak ulaşılabilir bilgiler sağlıyor. Örneğin, kullanıcılara takip etmedikleri hesaplardan fotoğraf ve Reels içerikleri gösteren bir özellik olan Instagram Keşfet’e yapılan genel bakış, otomatik yapay zekâ öneri motorunun arkasındaki üç adımlık süreci açıklıyor.
- Envanter Toplama: Sistem, şirketin kalite ve dürüstlük kurallarına uyan fotoğraflar ve Reels içerikleri gibi herkese açık Instagram içeriğini toplar.
- Sinyallerden Yararlanma: Daha sonra yapay zekâ sistemi kullanıcıların “girdi sinyalleri” olarak da bilinen benzer içerik veya ilgi alanlarıyla nasıl etkileşime girdiğini dikkate alır.
- İçeriği Sırala: Son olarak, sistem bir önceki adımdaki içeriği sıralayarak, kullanıcının daha fazla ilgisini çekeceğini tahmin ettiği içeriği Keşfet sekmesinde daha yüksek bir konuma alır.
Instagram kullanıcılarının, içeriği kaydederek veya sistemi gelecekte benzer içeriği filtrelemeye teşvik etmek adına gönderileri “ilgilenmiyorum” olarak işaretleyerek bu süreci etkileyebilecekleri belirtiliyor. Kullanıcılar ayrıca Keşfet filtresinde “Kişiselleştirilmedi” seçeneğini seçerek algoritma tarafından kendileri için özel olarak seçilmemiş Reels ve fotoğrafları görebilirler. Meta’nın tahmine dayalı yapay zekâ modelleri, bunları yönlendirmek için kullanılan girdi sinyalleri ve içerik sıralamak için ne sıklıkla kullanıldıkları hakkında daha fazla bilgiye Şeffaflık Merkezi üzerinden ulaşılmakta.
Blog yazısında, sistem kartlarının yanı sıra, kullanıcılara belirli içerikleri neden gördüklerini ve önerilerini nasıl uyarlayabileceklerini bildirebilecek birkaç başka Instagram ve Facebook özelliğinden de bahsediliyor. Meta, “Neden Bunu Görüyorum?” özelliğini “önümüzdeki haftalarda” Facebook Reels, Instagram Reels ve Instagram’ın Keşfet sekmesine de ekleyecek. Bu sayede kullanıcılar tek bir Reels’e tıklayarak önceki etkinliklerinin sistemin kendilerine bunu göstermesini nasıl etkilemiş olabileceğini öğrenebilecekler. Instagram ayrıca, kullanıcıların gelecekte benzer içerikleri görmek için önerilen Reels’leri “İlgileniyorum” olarak işaretlemelerine olanak tanıyan yeni bir Reels özelliğini de test ediyor.
Meta ayrıca önümüzdeki haftalarda araştırmacılar için yeni bir araç paketi olan ve Instagram ile Facebook’tan bir dizi kamuya açık veri içerecek olan İçerik Kütüphanesi ve API’ı kullanıma sunmaya başlayacağını duyurdu. Bu kütüphanedeki veriler aranabilecek, keşfedilebilecek ve filtrelenebilecek. Araştırmacılar, Michigan Üniversitesinin, Üniversiteler Arası Siyasî ve Sosyal Araştırma Konsorsiyumundan başlayarak onaylı ortaklar aracılığıyla bu araçlara erişim için başvurabilecekler. Meta, bu araçların “bugüne kadar oluşturduğumuz araştırma araçları arasında Facebook ve Instagram’da kamuya açık içeriğe en kapsamlı erişimi” sağlayacağını ve şirketin veri paylaşımı ve şeffaflık uyum yükümlülüklerini yerine getirmesine yardımcı olacağını iddia ediyor.
Bu şeffaflık yükümlülükleri, Meta’nın gördüğümüz ve etkileşimde bulunduğumuz içeriği şekillendirmek için yapay zekâyı nasıl kullandığını daha iyi açıklama kararı almasındaki en büyük etken olabilir. Yapay zekâ teknolojisinin son aylardaki hızlı gelişimi ve popülerliği, bu sistemlerin kişisel verilerimizi nasıl topladığı, yönettiği ve kullandığı konusunda endişelerini dile getiren dünyanın dört bir yanındaki düzenleyicilerin dikkatini çekti. Meta’nın algoritmaları yeni olmamakla birlikte Cambridge Analytica skandalı sırasında kullanıcı verilerini yanlış yönetme şekli ve TikTok’un ılımlı şeffaflık çabalarına verilen tepkiler muhtemelen bu yöndeki hamlelerin çıkış noktası oldu.
Derleyen: Alp Eren Gümüş