ABD, çıkarmayı düşürdüğü yeni yasa ile yayıncılara ve medya kuruluşlarına, reklam gelirlerinden daha fazla pay almaları için sosyal medya şirketleriyle toplu pazarlık yapma konusunda daha fazla yetki verecek. Meta, bunun karşılığında ABD’de haber içeriklerini Facebook’tan kaldırmakla tehdit etti.
Meta, haber kuruluşlarına Facebook’ta paylaşılan içerikler için ücret pazarlığı yapma konusunda daha fazla yetki verecek yeni bir yasaya itiraz ediyor. Avustralya’da kabul edilen benzer bir yasa, geçen yıl Facebook’taki haberlerin kısa süreliğine askıya alınmasına yol açmıştı. Meta, platformlarının aslında sıkıntı yaşamakta olan haber kuruluşlarına daha fazla trafik sağladığını iddia ediyor. Meta, yayıncıların, içeriklerini Facebook’a yüklemelerinin ardında ” kâr hanelerine fayda sağlaması” olduğunu söylüyor.
Gazetecilik Rekabet ve Koruma Yasası (JCPA) olarak bilinen yasa, Minnesota Senatörü Amy Klobuchar tarafından ABD Kongresi’ne sunuldu ve iki partinin de desteğini aldı. Medya şirketleri, Meta’nın platformda paylaşılan haber içeriklerinden büyük miktarlarda para kazandığını savunuyor. Özellikle yerel haberler, Meta’nın büyük kârlar elde ettiği pandemi döneminde zor durumda kaldı ancak Meta, bu iddianın yanlış olduğunu savunmaya devam ederek Meta’nın haber kaynaklarına trafik yönlendirdiğini belirtiyor.
Meta sözcüsü Andy Stone konuyla ilgili, “Kongre, ulusal güvenlik yasasının bir parçası olarak kötü düşünülmüş bir gazetecilik tasarısını kabul ederse haberleri platformumuzdan tamamen kaldırmayı düşünmek zorunda kalacağız.” açıklamasında bulundu. Meta ayrıca Facebook’ta haber paylaşımının Facebook gelirlerinin sadece bir kısmını oluşturduğunu iddia ediyor.
Mart 2021’de yürürlüğe giren benzer bir Avustralya yasası, ülkedeki Facebook haber akışlarının kısa süreliğine kapatılmasına yol açmıştı. Şirket, geniş çaplı eleştirilerin ardından Avustralya hükümetiyle bir anlaşma yaparak bu kararından hızla geri döndü. Meta sözcüsü, geçen yıl Avustralya’nın önerdiği yasa hakkında yaptığı açıklamada, “Facebook için haberlerden elde edilen ticari kazanç asgari düzeydedir. Facebook’ta haberler, insanların haber kaynaklarında gördükleri içeriğin %4’ünden daha azını oluşturuyor.” demişti.
ABD mezusu, Büyük Teknoloji’nin hâkimiyetiyle mücadele etmeyi amaçlayan daha geniş bir dizi yasanın bir parçası. JCPA’nın savunucuları, yasanın yürürlüğe girmemesi hâlinde sosyal medyanın Amerika’nın “fiili yerel gazeteleri” haline geleceğini söylüyor.
Amerikan Ekonomik Özgürlükler Projesi Araştırma Direktörü Matt Stoller, medya kuruluşlarının Meta tarafından “canlı canlı yenildiğini” söyledi.
Stoller, “Meta’nın Kongre’ye şantaj yapma çabaları, bu tekelin neden dünya çapında demokrasiler için bir tehdit olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.” dedi.
Derleyen: Nazlı Koyuncu
