Meta Platforms, iç kod adı “Luna” olan yeni bir akıllı gözlük modeli üzerinde çalışıyor. Reuters’ın aktardığına göre cihaz, ses ve yapay zeka özelliklerini korurken kamerayı tamamen devre dışı bırakacak. Adım, şirketin mevcut Ray-Ban Meta gözlüklerine yönelik gizli kayıt ve gözetleme eleştirilerinin giderek büyüdüğü bir döneme denk geliyor.

Ray-Ban Meta’nın Gölgesinde Büyüyen Gizlilik Krizi

Meta’nın 2025’te yaklaşık 7 milyon çift sattığı yapay zeka destekli Ray-Ban gözlükler, ticari başarısına rağmen ciddi kötüye kullanım iddialarıyla anılıyor. Kadınlar, randevularda ve kamuya açık alanlarda kendilerinden habersiz görüntülendiklerini, bu görüntülerin rızaları olmadan sosyal medyada paylaşıldığını anlattı. Sorunu büyüten bir başka detay ise üçüncü parti satıcıların piyasaya sürdüğü etiket ve aksesuarlar oldu; bu ürünler, gözlüğün kayıt sırasında yanan ve Meta’nın temel gizlilik güvencesi olarak sunduğu gösterge ışığını devre dışı bırakabiliyor. Böylece cihazın “kayıt yapıldığını belli eder” vaadi fiilen işlevsiz hale geliyor, eleştirmenler bu modelleri artık “sapık gözlüğü” olarak tanımlıyor.

Okullardan Parlamentoya: Tepkiler Büyüyor

Kurumsal tepkiler hız kazanıyor. Massachusetts’teki Cambridge Devlet Okulları, akıllı gözlükler dahil giyilebilir kayıt cihazlarını tüm bölgede yasaklamak için oybirliğiyle karar aldı; uygulama bu ay yürürlüğe girdi. Okul Komitesi üyesi Arjun K. Jaikumar, adımın sorunlar büyümeden atılmış “ihtiyati bir tedbir” olduğunu söyledi. Oslo da eylül başında okullarda akıllı gözlükleri yasakladı; Norveçli yetkililer çocukların Meta’nın veri toplama sürecinde “figüran” haline gelmemesi gerektiğini vurguladı. Birleşik Krallık’ta kayıt özellikli akıllı gözlüklerin satışının yasaklanmasını isteyen bir parlamento dilekçesi 9.400’den fazla imza topladı; bir Avrupa Parlamentosu üyesi ise Avrupa Komisyonu’na bu cihazların AB veri koruma kurallarına uyup uymadığını sordu.

Apple da Geri Adım Attı, Sektör Yeniden Şekilleniyor

Tepkilerin etkisi rakiplere de sıçradı. Bloomberg’in haberine göre Apple, kendi akıllı gözlük lansmanını kısmen daha güçlü gizlilik önlemleri geliştirmek amacıyla erteledi; şirketin video kayıt özelliğini tamamen kısıtlamayı ya da kaldırmayı değerlendirdiği belirtiliyor. Meta ise 1 Eylül’de, kayıt gösterge ışığına fiziksel müdahale eden kullanıcıların gözlüklerindeki kameraları uzaktan devre dışı bıraktığını doğruladı. Kamerasız Luna modeli, Meta’nın 23-24 Eylül’deki Connect konferansı öncesinde geliştirdiği dört yeni gözlük tasarımından biri. Cambridge Okul Komitesi üyesi Luisa de Paula Santos konuyu şöyle özetliyor: “Bu teknolojilerin gelişimi, onlara yönelik politika üretme sürecimizden çok daha hızlı ilerliyor; çocukların ve personelin güvenliğini korumak bizim sorumluluğumuz.”