Pekin’deki Çin Çevre Bilimleri Araştırma Akademisinden araştırmacılar tarafından yürütülen yeni bir çalışma, kan dolaşımındaki mikroplastiklerin beyinde tehlikeli tıkanmalara neden olabileceğini ve bilişsel bozukluklara yol açabileceğini ortaya koydu. Bu çalışma, yüksek çözünürlüklü lazer tabanlı görüntüleme teknikleri kullanarak mikroplastiklerin fare beyinlerindeki kan damarları içinde gerçek zamanlı hareketini izleyen ilk araştırma.

Araştırmacılar, mikroplastik taşıyan bağışıklık hücrelerinin beyin korteksindeki kan damarlarında sıkışarak tıkanmalara yol açtığını keşfetti. Bu tıkanmalar, bilişsel gerileme ile ilişkilendirildi. Mikroplastiklere maruz kalan fareler hareket, hafıza ve koordinasyon testlerinde plastik maruziyeti olmayan farelere kıyasla daha kötü performans gösterdi. Bu bulgular, mikroplastiklerin beyin dokusuna doğrudan nüfuz etmek yerine, kan dolaşımını bozarak beyin fonksiyonlarını olumsuz etkilediğini gösteriyor.

Çalışma ayrıca bu tıkanmalar ile kan pıhtıları arasındaki benzerliklere dikkat çekti. Araştırmacılar, bu tür tıkanmaların depresyon ve anksiyete gibi nörolojik rahatsızlıkların yanı sıra inme ve kardiyovasküler hastalık riskini artırabileceğini öne sürüyor. Tıkanmalar bir ay içinde temizlense ve bilişsel işlevler büyük ölçüde normale dönse de mikroplastik maruziyetinin beyin sağlığı üzerindeki uzun vadeli etkileri endişe verici.

Mikroplastikler, çapı 5 milimetreden küçük plastik parçacıklar olarak tanımlanıyor ve daha büyük parçacıkların tıkanmalara neden olma olasılığı daha yüksek. Bu çalışma, fareler üzerinde yapılmış olsa da insan sağlığı üzerindeki olası etkileri kaygı verici. Fareler, biyolojik olarak insanlara benzediği için benzer etkilerin insanlarda da ortaya çıkabileceği düşünülüyor ancak bağışıklık sistemleri ve kan damarı yapılarındaki farklılıklar nedeniyle bu bulguların insanlar için doğrulanması adına daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.

Araştırmacılar, mikroplastiklerin insan dolaşım sistemi üzerindeki etkilerini daha iyi anlayabilmek için insan dışı primatlar gibi daha büyük memeliler üzerinde çalışmalar yapılmasının önemini vurguluyor. Mikroplastikler gıdamıza ve vücudumuza girmeye devam ettikçe nörolojik hastalıklar ve kardiyovasküler sağlıkla olan olası bağlantıları acil olarak daha fazla araştırılmalı.

Derleyen: Eliz Canyurt