NASA ve Axiom Space, Apollo döneminden bu yana Ay kıyafetlerini ilk kez yeniden tasarladı. Yeni uzay kıyafetlerinin önümüzdeki hafta sergilenmesi planlanıyor.
Astronotların Ay’ın tozlu yüzeyine ilk kez ayak izlerini bırakmalarının üzerinden 50 yılı aşkın zaman geçti. İnsanlık NASA’nın Artemis Programının bir parçası olarak yeniden Ay’a yöneliyor. Apollo günlerinden bu yana çok şey değişti. Bu değişim Ay’a yolculuk yapan astronotların giydiği giysilere de yansıyacak.
NASA, gelecekteki Artemis görevleri için yeni nesil uzay giysisi geliştiriyor. Uzay Ajansı, 15 Mart Çarşamba günü Türkiye saatiyle 18.30’da yeni uzay giysisinin ilk örneğini sunacak.
NASA, Artemis ve Uluslararası Uzay İstasyonundaki (ISS) astronotlar için yeni uzay kıyafetleri geliştirmek üzere Haziran 2022’de Axiom Space ile ortaklık kurdu. ISS’de giyilecek olan uzay kıyafetleri, 2025’ten önce yapılacak Artemis 3 görevi için test görevi görecek.
NASA’nın şu anki uzay giysisi modeli 40 yıldan daha eski. Bu eski kıyafetler son zamanlarda ISS’deki astronotlar için ciddi sorunlara neden oluyor. Mayıs 2022’de NASA, astornotların kasklarına sızan su nedeniyle uzay istasyonunun dışındaki uzay yürüyüşlerini duraklattı.
xEMU Neden Gecikti?
2016 yılında kurulan Axiom Space, kendi özel sistemlerini ISS’e kiralayan ve gelişen özel bir uzay girişimidir. Şirketin üzerinde şu an yeni uzay kıyafetlerini teslim etme baskısı var ve tahmin edileceği üzere Ay yolculuğu için uzay kıyafetlerinin ilk örneklerinin tasaralanması, test edilmesi ve son haline getirilmesi için fazla zaman yok.
2021’de NASA’nın Genel Denetim Ofisi (OIG), yeni uzay giysilerinin teslimindeki gecikmeler nedeniyle Artemis’in ilk Ay inişini planlanan programa göre gerçekleşmeyeceğini bildiren bir rapor yayımladı. Rapor, NASA’nın Kasım 2024’e kadar göreve hazır bir çift xEMU(tasarlanan astronot giysisi) üretme hedefine ulaşmada “önemli zorluklarla” karşı karşıya olduklarını ortaya koydu. O dönem görülen davalar, finansman eksikliği, teknik zorluklar ve Covid-19 nedeniyle planların gerisinde kaldılar. OIG’ye göre NASA, uzay kıyafetlerini geliştirmek için tahmini 420 milyon dolar harcamasına rağmen bitmiş bir ürüne sahip değildi.
Yeni nesil Ay kıyafetleri, önceki Ay kıyafeti tasarımından yararlanırken daha gelişmiş özelliklerle donatılıyor. Ekim 2020’de NASA EVA müdürü Chris Hanses, yeni kıyafetlerin önceki kıyafetlerden daha güvenli ve daha az soruna neden olabailecek şekilde tasarlanacağını dile getirdi. Artemis astronotları, Ay’ın daha soğuk bölgesi olan güney kutbuna inecekleri için giysiler soğuğa dayanıklı şekilde tasarlanıyor.
Derleyen: Serap Atabey
