Kripto girişimci Justin Sun, matematiğin en zorlu problemlerinden biri olan Navier-Stokes denklemleri üzerine üretilen kanıt için OpenAI’a 1 milyon dolarlık ödül teklif etti. Ancak şirket, hem akademik camianın temkinli yaklaşımı hem de sürmekte olan atıf tartışmaları nedeniyle bu ödülü şimdilik almadı. Gelişme, yapay zekânın matematikteki rolünü yeniden tartışmaya açtı.

10 Bin Yapay Zeka Ajanı Neyi Kanıtladı?

Olayın kökeni 8 Eylül’e uzanıyor. OpenAI o gün, adını açıklamadığı bir iç sınır modeli üzerinde çalışan yaklaşık 10.000 yapay zekâ ajanının, Navier-Stokes denklemlerinin yönettiği bir akışkanın belirli koşullar altında sonlu sürede sonsuz hıza ulaşarak bir tekillik geliştirebileceğini gösteren bir kanıt ürettiğini duyurdu. Ajanlar yaklaşık 88 saat çalıştıktan sonra, GPT-6 Astra adlı model sonucu Lean ispat asistanında resmîleştirmek için 17 saat daha harcadı. Bu sonuç, Milenyum Ödülü’nün dış kuvvet içeren C ve D bölümlerini ele alıyor; zorlanmamış bir akışkanın kendiliğinden çöküp çökemeyeceğini sorgulayan A ve B bölümleri ise hâlâ açık. Clay Matematik Enstitüsü 11 Eylül’de yaptığı açıklamada, duyurunun sorunun tamamen çözüldüğü izlenimi verdiğini ancak resmî değerlendirme süreci tamamlanmadan bir karar verilemeyeceğini vurguladı.

Justin Sun Ödülü’nün Koşulları ve Tartışmalı Geçmişi

TRON blok zincirinin kurucusu Justin Sun, 16 Eylül’de Cenevre’de duyurduğu ödül programını geleneksel akademik hakem değerlendirmesinin dışında kurguladı: kanıtların makine tarafından doğrulanabilir olması yeterli, katkı sağlayanın insan mı yoksa yapay zekâ mı olduğu önemli değil. Sun, açıklamasında “Yalnızca sonuçla ilgileniyorum, katkıyı sağlayanın insan mı makine mi olduğuyla değil” ifadesini kullandı. Ödeme, TRON ağı üzerinde USDT veya USDC olarak yapılıyor ve program ilk turda Riemann Hipotezi ile Goldbach Sanısı dahil 66 problemi kapsıyor. Sun’ın geçmişi de tartışmalardan azade değil: ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu, 2023’te kendisi hakkında menkul kıymet dolandırıcılığı iddiasıyla dava açmıştı. Dava, şirketi Rainberry’nin 10 milyon dolar ceza ödemesi ve Sun’ın suçlamaları ne kabul ne de reddetmesiyle Mart 2026’da sonuçlandı.

Atıf Tartışması Gölgede Bırakıyor

Ödülün OpenAI tarafından talep edilmemesinin arkasında, kim ne kadar katkı sağladığına dair yanıtlanamayan sorular yatıyor. New York Üniversitesi’nden matematikçi Tristan Buckmaster, bir OpenAI ürününde paylaştığı yayımlanmamış çalışmasının modelin çıktısını etkilemiş olabileceğini öne sürdü; yine de “Kimseyi suçlamıyorum” dedi. OpenAI ise yürüttüğü iç soruşturmanın, Buckmaster’ın paylaşımlarının kanıtı üreten sistemi etkilemiş olamayacağını gösterdiğini açıkladı. Nature dergisi 16 Eylül tarihli başyazısında yapay zekâ şirketlerini, araştırma topluluğuyla atıf haklarını koruma konusunda iş birliğine davet etti. OpenAI, aynı problem için Clay Matematik Enstitüsü’nün sunduğu 1 milyon dolarlık resmî Milenyum Ödülü’ne de zaten başvurmayacağını daha önce açıklamıştı; şirketin bu ikinci ödülü de şimdilik geri çevirmesi, sonucun bağımsız doğrulanmasını beklediği yorumlarını güçlendiriyor.