Anthropic’in kurucu ortağı Christopher Olah, Pazartesi günü Vatikan’ın Sinod Salonu’nda Papa Leo XIV’ün yanında yer alarak bir yapay zeka şirketinin liderinden şimdiye kadar gelen en çarpıcı itirafı dile getirdi: Şirketimin geliştirdiği bu teknoloji, onu inşa eden şirketler tarafından güvenli biçimde yönetilemez.

Olah, papanın yapay zeka çağında insan onurunun korunmasına ilişkin kapsamlı bir belge olan ilk genelgesi “Magnifica Humanitas”ın resmi tanıtım töreninde konuştu.

“Her yapay zeka laboratuvarı, zaman zaman doğru olanı yapmakla çelişebilecek teşvikler ve kısıtlamalar çerçevesinde faaliyet gösteriyor” diyen Olah, kardinallerin, Vatikan yetkililerinin ve davetlilerin oluşturduğu dinleyici kitlesini muhatap alarak hükümetleri, dini liderleri ve sivil toplum kuruluşlarını, elzem olarak nitelendirdiği dışsal denetimi sağlamaya davet etti.

İnsan Emeği Konusunda Uyardı

Olah’ın konuşmasının ikinci ana teması istihdam üzerineydi. Odadakilere yapay zekanın insan emeğini “çok büyük ölçekte” devre dışı bırakma ihtimalinin “gerçek anlamda mevcut olduğunu” söyleyen Olah, “Böyle bir şey yaşanırsa, yerinden edilen insanları desteklemek tarihi boyutlarda ahlaki bir zorunluluk hâline gelecektir.” diye ekledi.

Bu açıklama, bir yapay zekâ laboratuvarının kurucusunun geliştirdikleri teknolojinin işleri, işgücü piyasasının yerinden edilenleri bünyesine katma hızından daha çabuk yok edebileceğini kamuoyu önünde bu denli doğrudan kabul etmesinin ilk örneği olma özelliği taşıyor.

Ansiklopedik Mektubun Talepleri

Papa Leo’nun ansiklopedik mektubu, yapay zekanın “silahsızlandırılması” ve soyut etik çağrıları yerine sağlam hukuki çerçevelerin oluşturulması çağrısında bulundu. Papa, “Etiği soyut bir kavram olarak dile getirmek yeterli değildir; sağlam hukuki çerçeveler, bağımsız denetim mekanizmaları, bilinçli kullanıcılar ve sorumluluğundan kaçmayan bir siyasi sistem gerekmektedir” diye yazdı. Papa, özellikle çocuklar ve savunmasız kesimler açısından oluşan riskler bağlamında, güç ve verinin küçük bir özel sektör grubunun elinde toplanmasını defalarca eleştirdi.

Belge, Papa XIII. Leo’nun işçi sınıfı ve sermaye ilişkisini Birinci Sanayi Devrimi döneminde ele aldığı 1891 tarihli “Rerum Novarum” ansiklopedik mektubunun 135. yıl dönümü olan 15 Mayıs’ta imzalandı.

Anthropic’in Vatikan ile İlişkisi

Anthropic’in papalık genelgesinin tanıtımında yer alması, şirketin dini kurumlarla haftalardır sürdürdüğü görünür temasın doruk noktasını oluşturuyor. Mart ayının sonlarında şirket, ilk olarak The Washington Post tarafından haber yapılan iki günlük bir zirve için yaklaşık 15 Hristiyan liderini San Francisco merkezinde ağırladı. Zirvenin konusu, şirketin Claude adlı yapay zeka sohbet botunun ahlaki gelişimiydi. Vatikan ise 16 Mayıs’ta yapay zeka alanındaki ilk resmi koordinasyon organı olan yeni bir yapay zeka komisyonu kurduğunu duyurdu; bu, Katolik Kilisesi’nin yapay zeka çalışmalarını tek bir çatı altında topladığı ilk kez oldu.

Olah, şirketinin tarif ettiği baskılardan muaf olduğunu iddia etmedi. “Bizim gibi şirketler,” dedi, “toplumun genel çıkarlarıyla çelişebilecek güçlü ticari, jeopolitik ve kişisel baskılar altında” faaliyet göstermektedir.