- Son dönemde artan güneş aktivitesi, beklenmedik bir G4 seviyesi jeomanyetik fırtınayı tetikleyerek dünya genelinde auroraların gözlemlenmesine yol açtı. Bu gece de benzer doğa olaylarının yaşanması öngörülüyor.
Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), geçen hafta meydana gelen bir dizi koronal kütle atımı (CME) sonucunda Pazartesi günü şiddetli bir jeomanyetik fırtına uyarısı yayınladı. Fırtına, G4 seviyesine ulaşarak “şiddetli” olarak sınıflandırıldı. Dün gece dünya genelinde gözlemlenen parlak ve renkli auroralar, bu fırtınanın etkilerini gözler önüne serdi.
NOAA’daki uzay hava durumu tahmincileri, geçen haftadan bu yana Güneş’ten patlayan en az beş CME’yi takip ediyordu ve bazı CME’lerin Dünya’ya doğru yönelebileceğini öngörüyordu. Ancak fırtınanın bu denli şiddetli olacağı tahmin edilememişti.
Güneş, şu anda 11 yıllık döngüsü boyunca artan bir aktivite dönemi olan solar maksimumuna yaklaşıyor. Bu dönem, yoğun güneş parlamaları, koronal kütle atımları ve büyük güneş lekeleri ile karakterize ediliyor. Mayıs ayının başlarında, Güneş’in koronasından büyük plazma atılımları sonucunda bir G5 veya aşırı jeomanyetik fırtına Dünya’ya çarpmıştı. G5 fırtınası, 20 yıldan uzun bir süre sonra Dünya’ya çarpan ilk fırtınaydı ve Dünya’nın elektrik şebekesi üzerinde bazı etkileri olmuştu.
Son fırtına, G5 kadar şiddetli olmasa da, uzay hava durumu tahmincileri CME’leri izlemeye devam ediyor. Ancak bu olayların tahmin edilmesinin zor olduğu kabul ediliyor. Dünya’ya çarpan son CME için tüm bilgiler Pazar gecesi bir araya geldi ve bilim insanları o zaman şiddetli bir güneş fırtınasının yaklaştığını tahmin edebildiler.
Bu güneş döngüsü son derece aktif olup, Güneş 2002’den bu yana en fazla güneş lekesi geliştirmiş. CME’ler genellikle Güneş’in güneş lekeleriyle ilişkili artan miktarda manyetik akıya sahip bölgelerinden püskürür ve Güneş, mevcut güneş döngüsü sırasında şu ana kadar 299 güneş lekesi oluşturmuş.
Güneş’in yakın zamanda durmayacağı aşikar. Uzmanlar, bu yılın tamamında, gelecek yılın tamamında ve hatta 2026’da bile artan aktivitenin etkisi altında olacağımızı ve bu tür aktivitelerin deneyimlediğimiz bu güneş döngüsünün geri kalanında zaman zaman gerçekleşmeye devam etme olasılığının daha yüksek olduğu bir dönemde olduğumuzu belirtiyor.
Derleyen: Enis Yabar
