TikTok’un Çin merkezli teknoloji şirketi ByteDance, perşembe günü yaptığı açıklamada, çalışanlarının, iki muhabirinki de dahil olmak üzere ABD’li TikTok kullanıcılarının verilerini uygunsuz bir şekilde elde ettiğini bulduklarını söyledi.

Yaz boyunca, çalışan davranışını izlemekten sorumlu ByteDance ekibindeki birkaç çalışan, şirket içi konuşmaların ve iş belgelerinin gazetecilere sızdırıldığından şüphelenilen kaynakları bulmaya çalıştı. Bunu yaparken çalışanlar, iki muhabirin ve muhabirlerle bağlantısı bulunan az sayıda kişinin TikTok üzerinden IP adreslerine ve diğer verilerine erişim sağladı. Şirket, bu kişilerin ByteDance çalışanlarının yakınında olup olmadığını henüz bilmediğini ve bulmaya çalıştıklarını belirtiyor. Şu an ellerinde bulunan verilere göre herhangi bir sızıntı bulamadıklarını da sözlerine ekliyorlar.

Soruşturma, Forbes tarafından yayımlanan bir makalenin ardından başlatıldı. Soruşturma, bu raporun bir bölümünü doğrularken ABD’li milletvekilleri, eyalet valileri ile Trump ve Biden yönetimlerinin iki yılı aşkın süredir gündeme getirdiği TikTok ile ilişkili gizlilik ve güvenlik risklerini de vurguluyor. Bir düzineden fazla eyalet, TikTok’u devlet tarafından verilen cihazlardan yasakladı. ByteDance ve Çin hükümeti tarafından ABD kullanıcı verilerine olası erişimini engelleyecek güvenlik ve gizlilik önlemleri konusunda yönetim içinde uzun süreli müzakereler yapılıyor.

ByteDance’in baş hukuk müşaviri Erich Andersen, perşembe günü çalışanlara gönderdiği bir e-postada, dışarıdan bir hukuk firması tarafından yürütülen soruşturmanın bulgularını açıkladı.

Şirket, plana dahil olan dört çalışanın hepsinin kovulduğunu belirterek birinin istifa ettiğine dair daha önceki yanlış açıklamayı düzeltti. Bu çalışanlardan ikisi Çin’de, ikisi Amerika Birleşik Devletleri’nde çalışıyordu. ByteDance, iç denetim ve risk ekibini yeniden yapılandırdığını ve bu departmandan ABD verilerine erişimi kaldırdığını söyledi.

ByteDance, hedef alınan muhabirlerinin, daha önce BuzzFeed için yazan ve şu anda Forbes’ta olan Emily Baker-White ve Financial Times’tan Cristina Criddle olduğunu söyledi, ancak bu durumdan etkilenen diğer TikTok kullanıcıları hakkında konuşmayı reddetti. Forbes, aynı zamanda eski BuzzFeed muhabirleri olan iki muhabirinin daha hedef alındığını bildirdi. ByteDance, soruşturmanın bu ek muhabirleri etkilemediğini, ancak iddiaların doğru olup olmadığını belirlemek için ham verileri yeniden inceleyeceğini söyledi.

Bay Andersen ve ByteDance’in CEO’su Rubo Liang, soruşturmanın bulgularını çalışanlara ayrı e-postalarla açıkladı.

Liang, “Durum bana bildirildiğinde derin bir hayal kırıklığına uğradım. Eminim siz de aynı şeyi hissediyorsunuz. İnşa etmek için büyük çabalar harcadığımız kamu güveni, birkaç kişinin görevi kötüye kullanması nedeniyle önemli ölçüde baltalanacak.” diye yazdı.

TikTok CEO’su Shou Zi Chew de çalışanlarına soruşturmayla ilgili bir e-posta göndererek hayal kırıklığını dile getirdi ve şirketin ABD verilerini koruma taahhüdünü vurguladı.

Bay Chew, e-postada “Veri güvenliğini inanılmaz derecede ciddiye alıyoruz.” dedi. Şirketin son 15 ayda “bu taahhüdün bir kanıtı” olarak gösterilebileceği ABD merkezli yeni bir veri depolama programı oluşturmak için çalıştığını söyledi.

ByteDance ve TikTok yetkililerine göre çalışanlar geçmiş verileri çoktan elde etti. Şirket, birkaç aydır tüm ABD verilerini Oracle bulutuna koyma sürecinde olduğunu, ancak ByteDance çalışanları tarafından elde edilen geçmiş verilerin hala onlarda mevcut olduğunu söyledi. TikTok, Oracle sistemleri dışındaki tüm geçmiş verileri silmeyi planladığını söyledi. 

Eylül ayında, TikTok’un baş işletme sorumlusu Vanessa Pappas, bir seneto duruşmasında uygulamanın Çin hükümeti ile veri paylaşmadığına dair ifade verdi. Ulusal güvenlik korkularını yatıştırma umuduyla ByteDance, ABD kullanıcılarının verilerini Silikon Vadisi yazılım şirketi Oracle tarafından işletilen bir bulut depolama sistemine taşıdı.

TikTok, Biden yönetimiyle tüm ABD verilerini taşıma ve Çin hükümetinin erişimini engellemek için verilerin etrafına duvarlar dikme planı konusunda müzakerelere kilitlendi. Trump yönetimi sırasında başlayan müzakereler son haftalarda durdu ve TikTok kullanımını kısıtlamak için bir dizi eyalet ve federal eyleme dönüştü. Virginia Demokratı ve İstihbarat Komitesi başkanı Senatör Mark Warner, yönetimi, TikTok ile uygulamadaki ulusal güvenlik düzeltmeleri konusunda görüşmelerini tamamlamaya çağırdı.

Warner, “Bu yeni gelişme, sosyal medya platformunun Çin Halk Cumhuriyeti’ndeki TikTok mühendislerinin ve yöneticilerinin, milletvekillerine ve kullanıcılara bu verilerin korunduğuna dair tekrarlanan iddialarına rağmen ABD kullanıcılarının özel verilerine tekrar tekrar erişmesine izin verdiğine dair ciddi endişeleri güçlendiriyor. Bir çözümle öne çıkmanın zamanı geldi, yoksa Kongre yakında devreye girmek zorunda kalabilir.” dedi.

Kongre, TikTok’u federal hükümet tarafından verilen herhangi bir cihazdan yasaklayacak bir öneriyi bu hafta erken bir tarihte oylayacak. FBI direktörü Christopher Wray de dahil olmak üzere istihbarat yetkilileri, Çinli yetkililerin ABD vatandaşları hakkındaki hassas verileri gözetleme ve propaganda yaymak için kullanabilecekleri konusunda uyardı.

Florida Cumhuriyetçisi ve İstihbarat Komitesi’nin kıdemli bir üyesi olan Senatör Marco Rubio, TikTok’u tüm tüketici cihazlarından yasaklayacak Demokratik destekli bir yasa çıkardı. Hukuk uzmanları, yasa tasarısının ilk değişiklik zorluklarıyla karşı karşıya kalacağını söylüyor, ancak uygulamanın yasaklanması için artan baskının altını çiziyor.

Bay Rubio, iç soruşturma hakkında yaptığı açıklamada, “ByteDance’in kamuoyu önünde özür dilemesine kimse şaşırmamalı veya aldanmamalı. Şirket, Çin Komünist Partisinin Amerikan vatandaşlarının verilerini kullanmasına nasıl olanak sağladığına dair artan endişeleri bastırmakta çaresiz. TikTok’u yasaklamamız gerektiği her geçen gün daha da netleşiyor.” dedi.

TikTok, teknoloji liderliği için ABD ile Çin arasında tırmanan bir ekonomik ve ticari savaşın ortasında. Süper güçler çoktan yabancı yapım teknolojilere ticaret kısıtlamaları koydu ve teknoloji tedarik zincirlerini kendi sınırları içinde üretime geri getirmek için sübvansiyonlara ve hibelere yüz milyarlarca dolar akıttı.

Derleyen: Ceren Korkmaz