Kararın Arka Planı ve NSF Mektubu

Amerika Birleşik Devletleri’nde Trump yönetimi, bilimsel kurumlara yönelik müdahalelerini sürdürüyor. Ulusal Bilim Vakfı (NSF) tarafından 13 Şubat 2026’da yayınlanan bir mektup, Ulusal Atmosfer Araştırmaları Merkezi’ni (NCAR) şok etti. Mektuba göre, Wyoming’daki NCAR süper bilgisayar merkezi, üçüncü taraf bir şirkete devredilecek. Bu merkez, 500’den fazla üniversiteden 1.500 araştırmacının hava ve iklim modellemeleri için kullandığı kritik bir altyapı.

CNN’nin haberine göre, karar NCAR’ı “parçalama” politikasının bir parçası. Beyaz Saray, Ocak 2026’da NCAR’ı “iklim değişikliği alarmizminin kaynağı” olarak niteleyerek dağıtmaya karar vermişti. Süper bilgisayar, hava tahminlerinden uçak türbülansına, aşırı hava olaylarından iklim değişikliği simülasyonlarına kadar pek çok alanda kullanılıyor. Devri, araştırmacıların erişimini kısıtlayacak ve bilimsel ilerlemeyi yavaşlatacak.

NCAR Direktörü Everette Joseph, personele yazdığı mektupta endişelerini dile getirdi: “Yeni yönetici kurum ve geçiş takvimi belirsiz. Kontrolü kaybetmek, bilimsel çalışmalarımızı ve topluma katkıımızı etkileyebilir.” Joseph, NSF’den detaylı bilgi talep ettiklerini belirtti.

Süper Bilgisayarın Rolü ve Etkileri

NCAR’ın Wyoming süper bilgisayar merkezi, NOAA’nın (Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi) yeni nesil hava tahmin modellerini çalıştırıyor. MPAS (Modeling for Prediction Across Scales) sistemi, hava tahminlerini iyileştirerek Amerikan halkına fayda sağlıyor. Devri, bu modellerin geliştirilmesini geciktirebilir.

Reuters’ın 2026 raporuna göre, ABD hava tahminleri uluslararası rakiplere (Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi gibi) göre zaten geride. Bu karar, NOAA’nın yükseltme çalışmalarını baltalayabilir. Atmosfer bilimcileri, “Parçalama ulusal çıkarlara aykırı” diyerek karşı çıkıyor. Eski NCAR Direktörü James Hurrell, kararın hava modellemelerini tehlikeye attığını söylüyor.

Siyasi Boyut: Misilleme mi?

Bazı Colorado yetkilileri, kararı siyasi misilleme olarak görüyor. Demokrat Vali Jared Polis’e baskı için yapıldığı iddia ediliyor. Tina Peters, 2020 seçimleri veri ihlali davasında mahkum olan ve seçim yolsuzluğu iddialarıyla tanınan eski bir seçim memuru. Peters, hapiste; Trump yönetimi Polis’ten Peters’ı affetmesini istiyor. Karar, bu baskının bir parçası olabilir.

BBC’nin 2026 haberinde, Trump’ın iklim politikalarının bilim kurumlarını hedef aldığı belirtiliyor. İklim değişikliğini “yalan” olarak niteleyen Trump, NSF ve NCAR gibi kurumları “alarmist” görüyor.

Bilimsel ve Ekonomik Etkiler

NCAR, 1960’tan beri hava ve iklim araştırmalarının merkezi. Süper bilgisayar, aşırı hava olaylarını (kasırga, sel) önceden tahmin ederek milyarlarca dolar tasarruf sağlıyor. Karar, bu çalışmaları sekteye uğratabilir.

Uzmanlar, ABD’nin iklim araştırmalarında gerileyeceğini belirtiyor. Avrupa ve Çin gibi ülkeler süper bilgisayar yatırımlarını artırıyor; ABD bu alanda liderliğini kaybedebilir.

Türkiye’de Benzer Gelişmeler ve İklim Araştırmaları

Türkiye’de iklim araştırmaları TÜBİTAK MAM ve üniversiteler tarafından yürütülüyor. Süper bilgisayarlar (TÜBİTAK ULAKBİM) hava tahminlerinde kullanılıyor. Ancak siyasi müdahaleler sınırlı; iklim değişikliği politikaları Paris Anlaşması’na uyumlu.

Uzmanlar, Türkiye’nin iklim modellemelerini güçlendirmesi gerektiğini söylüyor. Karadeniz selleri gibi olaylar, NCAR benzeri merkezlerin önemini gösteriyor.

Sonuç: Bilimsel Özgürlük Tehlikede

Trump yönetiminin NCAR kararı, bilimsel kurumlara siyasi müdahalenin örneği. Süper bilgisayar devri, iklim araştırmalarını etkileyecek ve hava tahminlerini zayıflatacak. Bu, küresel iklim mücadelesinde ABD’nin rolünü sorgulatıyor. Bilim dünyası karşı çıksa da, kararın sonuçları yakında görülecek.