Donald Trump’ın Medicare programı için önerdiği yeni pilot uygulama, yapay zekânın sağlık hizmetlerini onaylayıp onaylamayacağı tartışmasını başlattı. Eleştirmenler, sistemin vatandaşlara karşı adaletsiz kararlar verebileceğini öne sürüyor.
Detaylar haberimizde…
.Medicare’de Yeni Dönem: AI Karar Veriyor
Donald Trump’ın yeniden ‘Amerika’yı Büyük Yapma’ sloganıyla başlattığı yeni girişimler, sağlık hizmetleri kapsamında tartışmalı bir konumda. Sosyal güvenlik ve Medicare gibi uzun yıllardır yürürlükte olan sosyal yardım programlarında değişiklikler planlanıyor.
Bu hafta ortaya çıkan en yeni gelişme, Centers for Medicare & Medicaid Services (CMS) tarafından duyurulan bir pilot program. New York Times’a göre program, önümüzdeki yıl altı eyalette test edilecek ve yapay zekâ (AI) yazılımı kullanılarak belirli sağlık hizmetlerinin “uygun” olup olmadığına karar verilecek.
CMS’nin basın açıklamasında, programın amacı şu şekilde özetleniyor:
“Orijinal Medicare’de israf ve uygunsuz hizmetleri hedeflemek.”
WISeR Modeli: İleri Teknoloji ile Ön Onay Süreci
Yeni pilot program, Wasteful and Inappropriate Service Reduction (WISeR) Modeli adı altında yürütülecek. CMS, teknolojide uzman şirketlerle iş birliği yaparak, ön onay sürecini hızlandırmayı ve geliştirmeyi hedefliyor. Amaç, hastaları ve sağlık hizmeti sunanları gereksiz veya uygunsuz hizmetlerden korumak ve federal vergi gelirlerini tasarruflu kullanmak olarak açıklanıyor.
Ön onay, sağlık hizmeti sağlayıcılarının bazı işlemler için sigorta şirketlerinden izin almasını gerektiren bir süreç. Orijinal Medicare kullanıcıları genellikle bu tür bir sürece tabi değil. Ancak WISeR pilot programı, Orijinal Medicare kullanıcılarını da ön onay sürecine tabi tutacak ve AI algoritmaları, alınan hizmetlerin federal kaynaklar için “uygun” harcama olup olmadığını değerlendirecek.
Yapay Zekâ ve Eleştiriler
Basın açıklamasında program, vatandaşlara bir “kolaylık” sağlıyormuş gibi sunulsa da, eleştirmenler uygulamanın ciddi riskler taşıdığını belirtiyor. WISeR Modeli ile AI, dolandırıcılık, israf ve uygunsuz kullanım potansiyeli yüksek olan hizmetleri önceden tespit ederek onay sürecini hızlandıracak.
Ancak New York Times’a göre, benzer algoritmalar dava konusu olmuş ve AI şirketlerinin “talep onaylarını reddetme konusunda güçlü finansal teşvikleri” olduğu vurgulanıyor. Bu nedenle pilot program, şimdiden “AI ölüm panelleri” olarak adlandırıldı.
Medicare Kullanıcıları ve Riskler
Eleştirmenler, AI destekli sistemin bazı vatandaşlara karşı adaletsiz kararlar verebileceğini söylüyor. Özellikle yaşlı ve kronik hastalığı olan bireylerin, yapay zekâ algoritmalarının kararlarına tabi olması, sağlık hizmetlerine erişimde ciddi engeller yaratabilir.
Trump Dönemi ve Sosyal Hizmetler
Trump’ın politika yaklaşımı, sosyal hizmet programlarını modernize etmek yerine, daha fazla kontrol ve sınırlama getirme eğiliminde. WISeR Modeli, Medicare’de devlet denetimi ve AI kullanımının potansiyel sonuçlarını tartışmaya açan bir örnek olarak öne çıkıyor.
Uzmanlar, pilot programın sonuçlarını görmek için beklemek gerektiğini belirtiyor. Milyonlarca Amerikalı için kritik öneme sahip Medicare’de, AI ile karar vermenin etik ve pratik boyutları hâlâ tartışma konusu.
Kaynak:
Gizmodo. (2025, Ağustos 31). Trump Medicare Advantage plan would use AI for prior authorization. Erişim adresi: https://gizmodo.com/trump-medicare-advantage-plan-artificial-intelligence-prior-authorization-2000650826
Derleyen: Eda Azap Öztemel
