• Cihaz, sütyene takılarak kullanılabilecek. 
• Ultrason tarayıcısı, meme kanseri hastalarının kanseri atlatma oranını artırmak amacıyla tümörlerin henüz erken evrelerdeyken tespit edilmesini sağlayabilecek.
• Canan Dağdeviren, bu proje için ilhamını meme kanserine yakalanan halasından aldı.

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) araştırmacıları, meme kanseri hastalarının kanseri atlatma oranını iyileştirme umuduyla insanların tümörleri henüz erken aşamadayken tespit etmelerine olanak tanıyan, giyilebilir bir ultrason cihazı tasarladı.

Cihaz, sutyene takılabilen esnek bir parçadan oluşuyor. Kullanıcının bu ultrason izleyiciyi parça boyunca hareket ettirmesine ve meme dokusunu farklı açılardan görüntülemesine olanak tanınıyor.

Yeni çalışmada araştırmacılar, tıbbi görüntüleme merkezlerinde kullanılan ultrason problarıyla karşılaştırılabilir çözünürlükte ultrason görüntüleri elde edebileceklerini gösterdiler.

Çalışmanın başyazarı Canan Dağdeviren, bu proje için ilhamını düzenli olarak kanser taramaları yaptırmasına rağmen 49 yaşında ileri evre meme kanseri teşhisi konulan ve teşhisten altı ay sonra hayatını kaybeden merhum halası Fatma Çalışkanoğlu’ndan aldı.

Halasının başında beklerken sutyene eklenebilecek ve meme kanseri riski yüksek kişilerin daha sık taranmasını sağlayacak bir teşhis cihazının şemasını çizdiğini belirten Dağdeviren, “Amacım, aralıklı kanser geliştirme olasılığı en yüksek olan insanlara hizmet vermek. Hedefimiz, daha sık taramayla hayatta kalma oranını yüzde 98’e kadar artırmak.” dedi.

Dağdeviren, teşhis sutyeni vizyonunu gerçeğe dönüştürmek için kullanıcının istediği zaman görüntüleme yapmasına olanak tanıyan minyatür bir ultrason tarayıcı tasarladı.

Araştırmacılar, cihazı giyilebilir hâle getirmek için petek benzeri açıklıklara sahip esnek, 3D baskılı bir parça tasarladılar. Mıknatıslar kullanılarak bu parça, ultrason tarayıcının ciltle temas etmesine izin veren açıklıkları olan bir sutyene takılabilir.

Ultrason tarayıcı, altı farklı konuma hareket ettirilebilen küçük bir izleyicinin içine sığarak tüm memenin görüntülenmesini sağlar. Tarayıcı, ayrıca farklı açılardan görüntü elde etmek için döndürülebilir ve çalıştırılması için herhangi bir özel uzmanlık gerektirmez.

MIT Klinik ve Translasyonel Araştırma Merkezi ile birlikte çalışan araştırmacılar, cihazlarını göğüs kisti öyküsü olan 71 yaşındaki bir kadın üzerinde test ettiler. Araştırmacılar, yeni cihazı kullanarak erken evre tümörlerin boyutu olan 0,3 santimetre çapındaki kistleri tespit edebildiler. Ayrıca, cihazın geleneksel ultrason ile karşılaştırılabilir bir çözünürlüğe ulaştığını ve 8 santimetreye kadar derinlikte bulunan bir dokunun görüntülenebileceğini de gösterdiler.

Araştırmacılar, bir denekten veri toplandıktan sonra görüntülerin zaman içinde nasıl değiştiğini analiz etmek için yapay zekânın kullanılabilmesi adına bir iş akışı geliştirmeyi umuyorlar. Ayrıca vücudun diğer kısımlarını taramak için ultrason teknolojisini uyarlamayı planlıyorlar.

Derleyen: Tuğba Akkesen