Bilim insanları uzun süredir, kedilerdeki turuncu rengin X kromozomunda gizlenen, cinsiyete bağlı bir genetik özellik olduğunu düşünüyordu.
Detaylar haberimizde…
Turuncu kedilerin yaklaşık %80’i erkektir; buna Short Wave ekibinin sahip olduğu dört turuncu kedi — Zuko, Benny, Tang ve Dorito — da dahil.
Erkek kediler — tıpkı erkek insanlarda olduğu gibi — bir X ve bir Y kromozomuna sahiptir. Bu nedenle, eğer X kromozomlarında bu mutasyon varsa, kedi turuncu olur. Dişi kedilerde ise iki X kromozomu bulunduğundan, tamamen bu renkte olabilmeleri için bu mutasyonun her iki X kromozomunda da bulunması gerekir; bu da istatistiksel olarak daha düşük bir olasılıktır.
Turuncu Kedilerin Genetik Sırrı: Bilim ve Toplum İş Birliğiyle Çözüldü
Bu kürk renginden sorumlu mutasyonu tespit edip tanımlayan iki bağımsız araştırma ekibi oldu. Bu ekiplerden biri Japonya’daki Kyushu Üniversitesi’nden Hiro Sasaki liderliğinde, diğeri ise Stanford Üniversitesi’nden Christopher Bryan Kaelin önderliğinde çalıştı.
Her iki araştırma grubu da sonuçlarını Current Biology adlı bilimsel dergide yayımladı.
Araştırmacılar, bu renklenmeden sorumlu mutasyonun, Arhgap36 olarak bilinen yakındaki bir genin aktivitesini artırdığını keşfetti. Bu gen normalde nöroendokrin dokularda ifade edilir. Ancak kedilerdeki turuncu mutasyon, bu genin pigment hücrelerinde de ifade edilmesine neden oluyor gibi görünüyor.
Bu genetik gizemi çözme sürecinde hiçbir turuncu kedi zarar görmedi.
Hatta çalışmanın yazarı Greg Barsh’a göre, Stanford ekibi onlarca farklı turuncu kediden DNA örneği toplamak için kedi severler ve toplum bilimcilerle iş birliği yaptı.
Barsh şöyle diyor:
“Bu, bilim insanlarıyla halkın birlikte çalışarak sadece ilginç şeyleri ortaya çıkarmakla kalmayıp, aynı zamanda biyoloji hakkında önemli bilgiler edinmesinin bir örneği.”
Kaliko ve Tekir Kedilerin Genetik Sırrı
Ve sevgili kedi severler, kedilerin biyolojisine dair dikkate değer başka bilgiler de var. Örneğin, kaliko ve tekir (tortoiseshell) kediler de bu mutasyonu taşır. İlginç bir gerçek daha: Kaliko ve tekir kedilerin neredeyse tamamı dişidir; çünkü bu turuncu mutasyon yalnızca X kromozomlarından birinde bulunur.
Son olarak, erkek bir kaliko ya da erkek bir tekir kedi oldukça nadirdir ve bu durum, fazladan bir X kromozomuna sahip olmalarından kaynaklanır.
Derleyen: Aslıhan Yıldız
