Astronomlar, James Webb Uzay Teleskobu’nun yardımıyla şimdiye dek tespit edilen en uzak hızlı radyo patlamasının hangi galaksiden geldiğini belirledi. FRB 20240304B adlı sinyalin ışığı Dünya’ya ulaşmak için 10 milyar yıldan fazla yol aldı. Bulgular 8 Ekim’de Science dergisinde yayımlandı.

Güney Afrika’dan yakalandı, Webb ile bulundu

Hızlı radyo patlamaları, milisaniyeler süren ancak çok büyük enerji taşıyan radyo dalgası parlamalarıdır. FRB 20240304B, 4 Mart 2024’te Güney Afrika’daki MeerKAT radyo teleskop dizisi tarafından MeerTRAP projesi kapsamında yakalandı. MeerKAT sinyalin gökyüzündeki konumunu belirlese de yer tabanlı teleskoplar o noktada hiçbir şey göremedi, çünkü kaynak galaksi çok sönüktü. Sorunu Webb’in kızılötesi gözleri çözdü.

Rekoru iki katından fazla kırdı

Webb’in NIRCam kamerası ve NIRSpec spektrografı, patlamanın geldiği galaksiyi buldu ve uzaklığını ölçtü. Galaksinin kırmızıya kayması yaklaşık 2,15 olarak hesaplandı. Yani onu, evren yalnızca yaklaşık 3 milyar yaşındayken göründüğü hâliyle izliyoruz. Bu mesafe, önceki hızlı radyo patlaması rekorunu iki katından fazla aşıyor. Çalışmanın başında Sidney Üniversitesi’nden Manisha Caleb ve Themiya Nanayakkara yer aldı; Manchester Üniversitesi’nden Ben Stappers ise MeerTRAP projesinin baş araştırmacısı olarak katkı verdi.

Kaynak: Küçük, genç ve yıldız doğuran bir galaksi

Ev sahibi galaksi küçük, hidrojen ve helyumdan ağır element bakımından fakir ve yeni yıldızlar üretmekte. Bu tablo, hızlı radyo patlamalarının bir bölümünün manyetarlardan, yani aşırı güçlü manyetik alana sahip nötron yıldızlarından kaynaklandığı fikrini destekliyor. Manyetarlar, aktif yıldız oluşumunun yaşandığı galaksilerde daha sık görülüyor. Bulgu ayrıca bu gizemli sinyallerin yalnızca yakın evrene özgü olmadığını, kozmik tarihin erken dönemlerinde de var olduğunu kanıtlıyor.