• Brezilya Yüksek Mahkeme Bakanı Alexandre de Moraes’in son emirlere uymaması nedeniyle şirkete yeni bir uyarıda bulunmasıyla, X Brezilya’da yasaklanmaya doğru gidiyor gibi görünüyor.

• Nisan ayında Brezilya Yüksek Mahkemesi X’e, Brezilya yönetiminin yanlış raporlar ve nefret söylemi yaydığını tespit ettiği bazı hesapları kapatması için hükümet emirlerine uymasını emretti.

• X, bunun yasal olmadığını ve yeni ifade özgürlüğü ile uyumlu moderasyon yaklaşımı kapsamında olmadığını söyleyerek talebi yerine getirmeyi reddetti. Bunun üzerine geçen hafta X, yerel personelinin bu talimata uymaması nedeniyle tutuklanma tehdidi altında, Brezilya ofisini de kapattı ve çalışanlarını tahliye etti.

Brezilyalı yetkililer X’in bölgede yasal bir temsilci atamasını talep etti ve bunu yapmaması halinde, platformun tamamının bu haftadan itibaren Brezilya’da faaliyet göstermesi askıya alınabilir. Bu da zor durumdaki uygulama için büyük bir darbe olur.

X’in bölgede 21 milyondan fazla kullanıcısı var ve bu da Brezilya’yı en yüksek kullanıma sahip altıncı pazar yapıyor. X’in kapatılması, X’in her açıdan daha fazla büyümeye ihtiyaç duyduğu bir dönemde, önemli miktarda X kullanımını ve reklam fırsatını ortadan kaldıracak.

X için durumlar zorlaşabilir

X için en önemli endişe, platformun reklam alımının Elon Musk’ın 2022’nin sonlarında platformu devralmasından önceki seviyesine göre hala yaklaşık %70 oranında düşük olması nedeniyle gelir. Musk, platformun reklam gelirlerini aboneliklerle ve özellikle yapay zeka geliştiricilerini hedefleyen artan veri ücretleriyle desteklemeyi umuyordu. Ancak şu ana kadar her iki unsur da şirketin reklam harcamalarına olan bağımlılığını önemli ölçüde azaltacak seviyelere yükselmedi.

Aynı zamanda X de kullanıcı kaybediyor, en son AB raporuna göre Avrupa pazarında 5 milyon kullanıcı azaldı. Dolayısıyla böylesine önemli bir bölgede kesintiye uğramayı göze alamaz, ancak aynı zamanda Musk Brezilya yönetimine ve özellikle de “tiran” ve “adaletin yüz karası” olarak nitelendirdiği Moraes’e karşı bir duruş sergilemeyi tercih etti.

Peki Elon haklı mı ve X yabancı bir hükümetten gelen potansiyel olarak haksız sansür emirlerine karşı durmalı mı? Bu davaya ilişkin spesifik ayrıntılar sınırlı. X bile taleplerini yerine getirmek için Brezilyalı yetkililer tarafından kendisine yeterli bilgi verilmediğini söylüyor.

Ancak aynı zamanda X, etkisini Moraes ve Brezilya Hükümetine karşı daha geniş bir muhalefeti ateşlemek için de kullanmaya çalışmış ve açıklamasında şunları belirtmiş: “Moraes’in eylemleri demokratik hükümetle bağdaşmamaktadır. Brezilya halkının yapması gereken bir seçim var. Ya demokrasi ya da Alexandre de Moraes.”

Musk, irade özgürlüğüne çok önem veriyor

Bu muhtemelen X’in yerel yönetimin gözüne girmesini sağlamayacaktır, ancak aynı zamanda X haklı olduğundan ve bunun ifade özgürlüğünü sağlamaya yönelik temel arayışının ihlali olduğundan eminse, belki de X bir tavır almalı. Ancak etkileri ne olursa olsun aynı olacak.

Geçen yıl Mayıs ayında CNBC’ye verdiği bir röportajda Musk, uygulamada içerik yayınlama ve denetleme konusundaki bölücü yaklaşımı sorulduğunda şunları söylemişti: “İstediğimi söylerim ve bunun sonucu para kaybetmekse, öyle olsun.”

Sonuç gerçekten de bu olacak gibi görünüyor, bu nedenle ahlaki sorular bir yana, Musk’ın şu anda karşı karşıya olduğu daha geniş zorluk, şirketin bu tür duruşları göze alıp alamayacağı ve işine devam edip edemeyeceği.

X talepleri kabul etse de etmese de, siz ya da ben bunun doğru bir duruş olduğunu düşünsek de düşünmesek de günün sonunda bu kararları verenler, uymadığı için X’i kısıtlama kapasitesine sahip olan iktidardaki yerel yönetimler. X bir duruş sergileyebilir ve sergiliyor da. Ancak etkilerini de göğüslemek zorunda kalacak.

Derleyen: Rüya Uzun