Yıllık hacmi 20 milyar dolara ulaşan bu suç ekonomisine karşı özel sektörün daha aktif rol alması dikkat çekiyor.

Yasa dışı yaban hayatı ticaretiyle mücadelede yeni bir dönem başlıyor. Londra İklim Haftası kapsamında düzenlenen United for Wildlife iş forumunda duyurulan girişim, teknoloji, sosyal medya, finans ve telekomünikasyon sektörlerinden çok sayıda büyük oyuncuyu bir araya getirdi. Amaç, dijital platformlar ve finansal sistemler üzerinden yürütülen kaçakçılık faaliyetlerini daha erken tespit etmek ve engellemek.

Teknoloji devlerinden platform temizliği

Google, Meta, TikTok ve Alibaba gibi büyük platformlar, kendi sistemlerinde yasa dışı yaban hayatı ürünlerinin satışını tespit etmek ve kaldırmak için yapay zekâ tabanlı çözümler geliştirecek. Bu sistemler, şüpheli ilanları otomatik olarak belirleyip hızlı müdahale edilmesini sağlayacak.

Bu adım, özellikle sosyal medya ve e-ticaret platformlarının kaçakçılar için önemli bir satış kanalı haline gelmesi nedeniyle kritik önem taşıyor. Daha önce başlatılan benzer bir koalisyon, 2018’den bu yana 24,1 milyondan fazla yasa dışı ilanı kaldırmayı başardı.

Kripto ve ödeme sistemlerine sıkı denetim

PayPal, Chainalysis, TRM Labs ve Luno gibi finans ve kripto şirketleri ise yasa dışı ticaretin para akışını kesmeye odaklanıyor. Blockchain analiz araçları ve gelişmiş anti-kara para aklama (AML) sistemleri sayesinde şüpheli işlemler tespit edilerek engellenebilecek.

Telekom tarafında ise Vodafone, Vodacom ve Safaricom, özellikle Afrika’da yaygın kullanılan M-Pesa platformu üzerinden yapılan işlemleri yapay zekâ ile izlemeye başlayacak. Bu sayede mobil ödeme sistemleri üzerinden yürütülen kaçakçılık faaliyetlerine karşı daha etkin bir kontrol sağlanacak.

Yapay zekâ ile tespit oranı %96’ya ulaşıyor

Araştırmacılar, kaçakçılığı tespit etmek için geliştirilen yeni yapay zekâ modellerinin etkisini artırıyor. Özellikle 3D X-ray görüntüleri üzerinden deniz canlılarının kaçak taşınmasını tespit eden algoritmalar, %86 ile %96 arasında başarı oranına ulaştı.

Bu tür teknolojiler, sınır kapıları ve havaalanlarında denetimleri hızlandırırken insan hatasını da azaltıyor. British Airways ve Heathrow Havalimanı da yolcuları bilinçlendirmeye yönelik kampanyalar başlatacak.

Yaban Hayatı ve Bu Mücadele Neden önemli?

INTERPOL verilerine göre yasa dışı yaban hayatı ticareti, yıllık yaklaşık 20 milyar dolarlık bir hacme sahip ve organize suç ağlarıyla doğrudan bağlantılı. Bu ticaret yalnızca biyolojik çeşitliliği tehdit etmekle kalmıyor, aynı zamanda kara para aklama ve insan kaçakçılığı gibi diğer suçlarla da iç içe geçiyor.

Bu nedenle teknoloji ve finans sektörlerinin sürece dahil olması, mücadelenin ölçeğini ve etkinliğini ciddi şekilde artırabilir.

Önümüzdeki dönemde bu iş birliklerinin daha fazla şirketi kapsayacak şekilde genişlemesi ve yapay zekâ destekli denetim sistemlerinin standart hale gelmesi bekleniyor. Özel sektörün bu alandaki rolü arttıkça, dijital platformlar ve finansal ağlar üzerinden yürütülen yasa dışı ticaretin darbe alması mümkün görünüyor.