• Bir grup araştırmacı İzlanda’da bulunan bir yanardağa sondaj yapmayı planlıyor.
• Araştırmacılar, yapacakları ilk sondajla kıtasal kabuğun nasıl oluştuğu hakkında bilgi sahibi olurken ikinci bir sondajla temiz enerji üretebilecek.
• İlk sondaja 2006, ikinci sondaja ise 2008 yılında başlanılması planlanıyor.

Bir yanardağa, onu patlatmadan sondaj yapmanın iddialı bir fikir olduğunu anlamak için uzman olmamıza gerek yok. Ancak bir grup araştırmacı, önümüzdeki birkaç yıl içinde İzlanda’da bulunan bir yanardağa yapmayı planladıkları sondaj fikriyle bir ilki başaracaklar gibi duruyor. Planlanan sondaj ile magmanın yeraltında nasıl davranış gösterdiğinin ve volkanları patlamaya iten şeyin ne olduğunun anlaşılması planlanıyor. Ekip ayrıca volkanı, neredeyse sınırsız temiz enerji kaynağı haline getirebilmeyi umuyor. Temiz enerji elde etmek için yanardağa sondaj yapılması fikri, İzlanda’nın Krafla Magma Test Yatağı (KMT) organizasyonu tarafından geliştirildi.

Çalışma, bu yüzyılın başında Krafla magma yatağının yakınında sondaj yapmak için planlanan önceki çalışmaların üzerine uygulanacak. Yapılması planlanan sondajdaki asıl amacın jeotermal enerji seçeneklerini araştırmak olduğunu belirtebiliriz. KMT’den Hjalti Páll Ingólfsson verdiği bir demeçte, “Kabuğun derinliklerine sondaj yapacağımız ve magmadan örnekler alacağımız bu çalışmanın, önceki bilgi birikimlerimize ışık tutacağını söyleyebiliriz.” dedi.

Çalışma elbette magmanın yoğunluğuna ve sıcaklığına dayanabilecek matkap ve sensörlerin geliştirilmesi de dâhil olmak üzere pek çok zorluğu da beraberinde getirecek. Bununla birlikte, volkana sondaj yapılmasının yanardağ patlamasına neden olmayacağı doğrulandı. Her şey planlandığı gibi giderse kıtasal kabuğun nasıl oluştuğu hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlayacak sondaja 2026 yılında başlanılacağı düşünülüyor.

Yıllar geçtikçe daha fazla araştırma yapılması planlanıyor. Krafla sahası bizlere, kıtasal kabuğun nasıl oluştuğu hakkında bilgi verebilir ve bu bilgiler, uzmanların volkanlarda gerçekleşebilecek patlamaları önceden tahmin etmesine yardımcı olabilir. Kıtasal kabuğun nasıl oluştuğu ve volkan patlama tarihinin tahmin edilebilmesi gibi faydaları olacak olan ilk sondajın yanı sıra asıl hedef temiz enerji üretilmesini sağlayacak olan ikinci sondajın gerçekleştirilmesi. Bu daha zorlu bir görev ve gerekli ilerlemelerin tamamlanmasıyla birlikte temiz enerji kaynağının sağlanacağı bu ikinci sondaja, 2028 yılında başlanılması planlanıyor. Her şey planlandığı gibi giderse magma kaynağının yer altında sebep olduğu sıcak su, enerji türbinleri için kullanılacak.

Derleyen: Davut Bulut