Araştırmacılar, yapay zekâyı kullanarak kanserli beyin tümörlerindeki genetik mutasyonları 90 saniyenin altında tarayabileceklerini ve bu sayede tümörlerin tanı ve tedavisinin kolaylaşabileceğini keşfettiler.

Michigan Medicine’den beyin cerrahları ve mühendislerden oluşan bir ekip, New York Üniversitesi ve birçok farklı üniversitenin araştırmacılarıyla iş birliği yaparak operasyon sırasında alınan tümör örneklerini analiz etmek için DeepGlioma adlı yapay zekâ tabanlı teşhis tarama sistemi geliştirdi. Hızlı görüntüleme kullanan bu sistem genetik mutasyonları daha hızlı tespit etti.

En yaygın ve ölümcül birincil beyin tümörü olan “diffüz glioma”ya sahip 150’den fazla hasta üzerinde yapılan bir çalışmaya göre yeni geliştirilen sistem, Dünya Sağlık Örgütü tarafından durumun moleküler alt gruplarını tanımlamak için kullanılan mutasyonları ortalama %90’ın üzerinde bir doğrulukla tanımladı. Sonuçlar, Nature Medicine’da yayımlandı.

Michigan Sağlık Üniversitesinde beyin cerrahı ve doçent olan, DeepGlioma’nın baş yazarı ve yaratıcısı Todd Hollon, “Bu yapay zekâ tabanlı araç, ölümcül beyin tümörü olan hastaların teşhis ve tedaviye erişimini ve hızını artırma potansiyeline sahip.” açıklamalarında bulundu.

Cerrahinin yararları ve riskleri beyin tümörü hastalarının genetik yapılarına bağlı olarak değişiklik gösterdiğinden moleküler sınıflandırma, tümörlerin tanı ve tedavisinde giderek daha merkezi hale geliyor. “Astrositom” adı verilen yaygın glioma tipine sahip hastalar, diğer yaygın glioma alt tiplerine kıyasla tümörün tamamen çıkarılmasıyla ortalama beş yıl kazanabilir.

Bununla birlikte, yaygın glioma için moleküler testlere erişim sınırlı ve beyin tümörü olan hastaları tedavi eden merkezlerde eşit olarak mevcut değil. Hollon’a göre mevcut olduğunda ise sonuçların çıkış süresi günler veya haftalar sürebilir.

DeepGlioma’dan önce, cerrahlar ameliyat sırasında yaygın gliomaları ayırt etmek için bir yönteme sahip değillerdi. 2019 yılında bir fikir olarak başlayan sistem, derin sinir ağlarını bir optik görüntüleme yöntemi ile birleştirerek beyin tümör dokusunu gerçek zamanlı olarak görüntülüyor.

Tümörleri tedavi etmek için ilaçların geliştirilmesi önemli olsa da glioma olan hastaların %10’dan azı moleküler alt gruplar tarafından sınırlı katılımı olan klinik çalışmalara kaydoluyor. Araştırmacılar, DeepGlioma’nın erken dönem klinik çalışma kaydı için bir katalizör olabileceğini umuyorlar.

Derleyen: Eliz Canyurt