Deneme Sürecinden Hesap Verebilirliğe

Altı farklı pazarda 2.850 yöneticiyle gerçekleştirilen araştırma, şirketlerin yapay zekâya bakışında önemli bir kırılmaya işaret ediyor. Her ne kadar katılımcıların tamamı yapay zekâ kullandığını belirtse de, bu teknolojiyi “agresif şekilde inovasyon için kullandığını” söyleyenlerin oranı %60’tan %42’ye geriledi.

Dahası, yöneticilerin yaklaşık %70’i, hedeflere ulaşılamaması durumunda yapay zekâ bütçelerini azaltmaya hazır olduklarını söylüyor. G-P COO’su Nat Natarajan’a göre, artık mesele hype değil, gerçek değer üretimi:

“Yapay zekâyı doğru kullanmak için her şeyi aynı anda yapmak yerine, gerçekten etki yaratan kullanım alanlarına odaklanmak ve ekipleri buna hazırlamak gerekiyor.”

Bu tablo yalnızca G-P araştırmasıyla sınırlı değil. NBER tarafından yapılan başka bir çalışmada, yaklaşık 6.000 CEO yapay zekânın henüz verimlilik veya istihdam üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığını belirtiyor. BCG’ye göre şirketler 2026’da AI harcamalarını gelirlerinin %1,7’sine çıkarmayı planlasa da, CEO’ların yarısı bu alandaki başarının kariyerlerini doğrudan etkileyeceğini düşünüyor. PwC verileri ise yapay zekâdan elde edilen ekonomik değerin büyük kısmının yalnızca %20’lik bir kesim tarafından toplandığını ortaya koyuyor.

Gizli Maliyetler ve İnsan Faktörü

Raporda dikkat çeken bir diğer unsur ise yapay zekânın görünmeyen maliyetleri. Yöneticilerin %69’u, çalışanların AI tarafından üretilen içerikleri kontrol etme, düzenleme ve doğrulama için daha fazla zaman harcadığını belirtiyor. Bu durum, beklenen verimlilik artışının önüne geçen bir “gizli maliyet” olarak değerlendiriliyor.

Öte yandan, %88’lik bir kesim çalışanların yapay zekâyı “üretken görünmek” için kullandığından endişe ediyor. Yani iş yapmaktan çok, iş yapıyor izlenimi oluşturma riski artıyor.

En çarpıcı bulgulardan biri ise yöneticilerin %82’sinin yapay zekâ sonrası insan çalışanlara verdikleri değerin azaldığını kabul etmesi. Uzmanlara göre bu yaklaşım, uzun vadede inovasyonun temel kaynağı olan insan faktörünü zayıflatabilir.

Time yazarı Katy George ise sorunun yapay zekâdan çok, şirketlerin başarıyı ölçme biçiminde olduğunu savunuyor. George’a göre yapay zekânın gerçek etkisi çoğu zaman maliyet düşürmede değil; daha iyi içgörü, öngörü gücü ve çalışan becerilerinde ortaya çıkıyor.

Yapay Zekâda Hesap Verme Dönemi

Tüm bu gelişmeler, yapay zekâ yatırımlarında yeni bir döneme girildiğini gösteriyor. Şirketler artık “AI kullanalım mı?” sorusunu değil, “AI gerçekten işe yarıyor mu?” sorusunu soruyor.

Bütçelerin sorgulandığı, sabrın azaldığı bu süreçte, yapay zekâ projelerinin somut sonuç üretmesi her zamankinden daha kritik hale gelmiş durumda. Önümüzdeki dönem, yapay zekâ için bir büyüme değil, bir hesap verme süreci olabilir.