Yapay zekâ, tıp araştırmalarından kanser tespitine kadar pek çok alanda devrim yarattı ancak ChatGPT gibi popüler araçlar, bazen beklenmedik ve tartışmalı amaçlar için de kullanılıyor. Son dönemin en dikkat çekici trendlerinden biri, ChatGPT’nin ölüm ilanı yazmak için tercih edilmesi.
Detaylar haberimizde…
Cenaze Evlerinden Bireysel Kullanıcılara: Yapay Zekâyla Veda Sözleri
The Washington Post’un haberine göre, ABD’de bazı cenaze evleri, müşterilerine haber vermeden ölüm ilanlarını ChatGPT gibi yapay zekâ araçlarıyla hazırlamaya başladı. Bu uygulama, hem zaman tasarrufu hem de metinlerde daha duygusal bir etki yaratma amacıyla yapılıyor. Ancak yöntem, etik tartışmaları da beraberinde getiriyor. İsminin açıklanmasını istemeyen bir cenaze evi çalışanı, yazılan metinlerdeki duygusal tonun çoğu zaman varsayımlara dayandığını itiraf ederek, “Huzurlu bir ölüm olduğunu bilmiyoruz, ancak öyle olduğunu hayal etmek istiyoruz,” dedi.
Yapay zekâ ile ölüm ilanı yazanlar yalnızca cenaze evleri değil. Bazı girişimci teknoloji kurucuları bu alanda ücretli hizmetler sunarken, bireysel kullanıcılar da bu yöntemden yararlanıyor. Örneğin, Nevada’da yaşayan bir kişi, annesinin ölüm ilanını ChatGPT ile yazdırdığını ve ortaya çıkan metnin hem kendisini hem de aile üyelerini tatmin ettiğini söyledi. Hatta, “Sonuçtan annemin de memnun olacağını düşünüyorum,” sözleriyle memnuniyetini dile getirdi. Aynı kişi, babası için ilan hazırlarken daha iddialı bir yaklaşım planladığını belirterek, “Bu sefer ‘Derin Araştırma’ modunu kullanacağım. Muhteşem olacak,” dedi.
Muhabirle konuşan bazı kullanıcılar, derin keder anlarında kelimeleri bulmanın son derece zor olduğunu, bu nedenle ChatGPT gibi yapay zekâ araçlarının ölüm ilanı yazım sürecini kolaylaştırdığını savunuyor. Kimileri için bu araçlar, duygularını ifade etme konusundaki engelleri aşmakta bir tür “dijital yazar dostu” işlevi görüyor. Ancak bazı eleştirmenler, ölüm gibi derin insani deneyimlerin yapay zekâ tarafından metne dökülmesinin, samimiyet ve özgünlük açısından tartışmalı olduğunu vurguluyor.
Ölüm ve İş Dünyası El Ele: “Yapay Zekâyla Ölüm İlanı” Pazarı Büyüyor
İlginçtir ki, ChatGPT gibi yapay zekâ araçlarını kullanmak, bazı cenaze evlerinin kişisel bir tercihi veya sinsi bir hareketi değil. Bu, hızla büyüyen bir iş ve piyasada “yapay zekâyla ölüm ilanı” hizmeti sunan birçok şirket var; üstelik bir ücret karşılığında. Eski bir Microsoft çalışanı tarafından kurulan CelebrateAlly adlı şirket, 100 kredi için 5 dolar ücret alıyor. Bir ölüm ilanı ortalama 10 krediye, yani sadece 50 cente hazırlanabiliyor. Kullanıcılar, ChatGPT veya Anthropic’in Claude AI modeli arasında seçim yaparak metnin tonunu ve içeriğini değiştirebiliyor.
Hataları ve Etik Tartışmaları
Yapay zekâ araçlarının hata yapma potansiyeli, ölüm ilanı gibi hassas konularda da kendini gösteriyor. “Neşeli” bir ölüm ilanı yazması istenen ChatGPT, kullanıcıdan hiçbir bilgi almamasına rağmen, gerçekte var olmayan yaşam detayları, lakaplar ve başarılar uydurdu. Örneğin, hayali bir karakterin “soğuk bir günde doğduğunu”, “Groucho Marx’ın sözleriyle yaşadığını”, “topluluk tiyatrosu kurduğunu” ve “ulusal tura çıkan genç bir komedyene mentorluk yaptığını” iddia etti. Bu tür yanlış eklemeler, hem gerçeğe aykırı bilgi üretme sorununu hem de yapay zekânın metinleri dramatize etme eğilimini ortaya koyuyor.
Benzer şekilde, Google’ın Gemini’si bir kullanıcıya pizzaya tutkal eklemesini tavsiye ederek tehlikeli ve anlamsız bir öneride bulundu. Microsoft’un yapay zekâ araçlarının da benzer şekilde, doğrulanmamış ve riskli içerikler ürettiğine dair raporlar mevcut. Uzmanlar, bu hataların yalnızca komik ya da garip sonuçlar doğurmakla kalmadığını, aynı zamanda yanlış bilgilerin hızla yayılmasına ve kullanıcıların güvenini sarsmasına neden olabileceğini vurguluyor. Yapay zekâya aşırı güven, kullanıcıların kendi araştırma yetilerini köreltebiliyor, karar alma süreçlerini olumsuz etkileyebiliyor ve etik açıdan ciddi sorular doğuruyor.
İnsan Bağlarının Yerini Yapay Zekâ mı Alıyor?
Yapay zekâ yalnızca yazı alanında değil, duygusal bağ kurma alanında da sınırları zorluyor. Character AI ve Nomi gibi yapay zekâ arkadaş uygulamaları, kullanıcıların sanal partnerleriyle derin ve kişisel bağlar kurmasına olanak tanıyor. Bu platformlarda bazı kullanıcılar, AI partnerleriyle romantik ilişkiler geliştiriyor, hatta “dijital gebelik” senaryoları kurgulayarak hayali aile yaşamları inşa ediyor. Söz konusu senaryolar için sanal hediyeler, premium sohbet paketleri ve özel içerikler satın alan kullanıcılar, bu deneyime yüzlerce dolar harcayabiliyor.
Psikologlar, bu tür yapay ilişkilerin kısa vadede duygusal tatmin sağlasa da, uzun vadede bireylerin gerçek dünyadaki sosyal bağlardan uzaklaşmasına ve yalnızlık duygusunun derinleşmesine neden olabileceği uyarısında bulunuyor.
Derleyen: Gamze Büyükkaya Tunçay
