Dünya çapında milyonlarca insan, yeniden kullanılabilir olanlar da dahil olmak üzere kontakt lens kullanmaktadır. Ancak bu plastik lensler sonsuza kadar dayanmıyor ve lenslerin birkaç günde, haftada veya ayda bir değiştirilmesi gerekiyor.
Amerikan Kimya Derneği’nin Çevre Bilimi ve Teknolojisi’nde araştırmacılar, numunelerdeki küçük kalıntıları analiz etmek için bir yöntem geliştirdiler ve zaman içinde güneş ışığına maruz kalan lenslerin, sağlık üzerindeki etkisi belirsiz olsa da, küçük plastik parçaları dökebileceğini buldular.
Bilim insanları hala mikroplastiklerin sağlık ve çevre üzerindeki etkilerini anlamaya çalışıyor. Nerede ortaya çıkabileceklerini ve hangi sistemleri etkileyebileceklerini anlamaları önemli ki önlemler alınabilsin.
Araştırmacılar, sudaki mikroplastik kirliliğini ölçerken genellikle büyük miktarlarda örneklenmiş sudan plastik parçaları filtreler. Daha sonra mikroskop kullanarak parçaları elle sayarlar. Daha otomatik alternatifler geliştirilmiş olsa da teknikler hala zaman alıcı. Bu nedenle Bing Wu ve meslektaşları, kontakt lensler gibi küçük numunelerdeki mikroplastik parçacıklarını hızlı bir şekilde tespit edip sayabilecek otomatik bir yöntem geliştirmek istedi.
Araştırmacılar, çeşitli markalardan ve farklı kullanım ömürlerine sahip altı çeşit kontakt lens topladı. Normal kullanım ve bakımı taklit etmek için lensler su içinde saklandı, güneş ışığını taklit eden bir lamba altında tutuldu ve her 10 saatte bir üç kez suyla durulandı. Her bir lens 30 veya 90 günlük güneş ışığına eşdeğer maruzdan sonra içinde saklandığı su analiz edildi. Araştırmacılar, numunelerdeki mikroplastiklerin sayısını belirlemek için numunelerin mikroskobik görüntülerini alan ve bu görüntüleri işleyip ölçen otomatik bir sistem tasarladılar.
Ekip, yeni sistemin numunelerin manuel olarak analiz edildiği durumdan daha hızlı ve daha doğru olduğunu tespit etti. Herhangi bir simüle güneş ışığı olmadığında, hiçbir mikroplastik tespit edilmedi. Ancak, 90 günlük güneş ışığına maruz bırakılan lenslerde mikroplastik miktarı gözlemledi. Daha kısa ömürlü lenslerde dökülen miktar en fazlaydı.
Araştırmacılar, bu çalışmadaki verilerine dayanarak günde 10 saat takılması halinde bazı lenslerden yılda 90.000’den fazla mikroplastik partikülü dökülebileceğini tahmin ediyor. Mikroplastiklere doğrudan maruz kalmanın insan sağlığı üzerindeki etkisi şu anda bilinmese de araştırmacılar bulgularının bu alanda daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.
Derleyen: Sarper Kaçar
