Apple, yapay zeka veri merkezlerinin tetiklediği küresel bellek çipi kıtlığının tüketici elektroniğine yansımasıyla iPhone serisinin fiyatlarını İngiltere’de 100 sterlin, ABD’de 100 dolar artırdı. Yeni Mac mini’nin başlangıç fiyatı da 899 dolara yükseldi. Samsung ve Google gibi rakipler de benzer zamlara gitti.

“RAMageddon” Bedeli Tüketiciye Yansıdı

Apple’ın iPhone 18 lansmanı ve M6 çipli yeni Mac mini duyurusuyla birlikte açıklanan fiyat artışları, şirketin en çok satan telefonunu ve en popüler masaüstü bilgisayarını sektörün “RAMageddon” adını verdiği bellek kriziyle anılan ürünler haline getirdi. The Guardian’a göre Samsung ve Google da amiral gemisi telefonlarına 80 sterline varan zamlar yaptı. Apple ayrıca iPhone 15 gibi eski modeller dahil yenilenmiş ürünlerin fiyatlarını da 60 ila 70 sterlin yükseltti. Pazartesi günü yayımlanan Mac mini incelemeleri performansı övse de fiyatlandırmaya eleştirel yaklaştı. Ars Technica, M4 Mac mini’nin fiyat-performans açısından güçlü olduğunu ancak 899 dolarlık M6 mini için aynı şeyin söylenemeyeceğini yazdı. Engadget da cihazı “en iyi kompakt masaüstü” olarak nitelendirirken artık “büyük bir fırsat” sayılamayacağını belirtti. Yeni Mac mini, 22 Eylül Salı günü satışa çıkıyor.

Krizin Kaynağı: “100 Yıllık Sel”

Fiyat artışlarının temel nedeni, küresel DRAM arzının yaklaşık yüzde 95’ini kontrol eden Samsung, SK Hynix ve Micron arasındaki kapasite paylaşımı. Bu şirketler üretimlerini, telefon ve dizüstü bilgisayarlarda kullanılan geleneksel çiplere kıyasla çok daha yüksek kar marjı sunan yapay zeka sunucularına özel yüksek bant genişliği bellek üretimine yönlendiriyor. Temmuz ayında CEO görevini John Ternus’a devretmeden önceki son kazanç çağrısında dönemin CEO’su Tim Cook, bellek fiyatlandırmasını “100 yıllık bir sel” olarak tanımlamış, bu durumun Apple’ı fiyatları yükseltmek zorunda bıraktığını ve brüt kar marjlarını darlattığını söylemişti. IDC’de istemci cihazları başkan yardımcısı Francisco Jeronimo, The Guardian’a bellek maliyetlerinin yıllık bazda yüzde 300’den fazla arttığını söyledi. Jeronimo, eski iPhone modellerinin yeni nesille aynı pahalı bellekleri kullandığını ve Apple’ın bu cihazları fiilen güncel ürün gibi fiyatlandırdığını vurguladı.

Kısa Vadede Rahatlama Beklenmiyor

Micron CEO’su Sanjay Mehrotra, şirketin yapay zeka kaynaklı talep ve yapısal arz kısıtlamaları nedeniyle tüm segmentlerde sıkı koşulların 2027 takvim yılının ötesine geçmesini beklediğini açıkladı. Micron Başkanı Manish Bhatia ise anlamlı düzeyde yeni üretim kapasitesinin 2030 yılına kadar devreye girmesinin beklenmediğini belirtti. IDC kıdemli direktörü Nabila Popal, fiyatların 2025 seviyelerine dönmek yerine eski düzeyin en az üç katında yeni bir normale oturarak istikrar kazanacağını öngörüyor. Analistler, bellek fiyatlarının kalıcı olarak yüksek seyretmesi ve yeni üretim kapasitesinin ancak 2030 civarında devreye girmesi halinde, her nesil tüketici elektroniğinin bir öncekinden ucuz olacağına dair yerleşik varsayımın artık geçerli olmayabileceği konusunda uyarıyor.