Microsoft Kesintisi Avrupa’da Alarm Verdi: Dijital Egemenlik Çağrıları Yükseliyor

Yaklaşık 24 saat süren Microsoft kesintisi, teknik bir arıza olmanın ötesine geçerek Avrupa’da siyasi bir tartışmaya dönüştü. Politico’nun haberine göre 74 ülkede milyonlarca kullanıcının Outlook, Teams ve Copilot’a erişemediği arıza, AB liderlerinin yapay zekâyı konuşmak için Dublin’de toplandığı güne denk geldi. Kesinti, Avrupa’nın dijital altyapısını kendi kontrolüne alma çağrılarını yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı. Microsoft 365 kullanan Türkiye’deki şirketler için de tablo, tek bir sağlayıcıya bağlı kalmanın riskini somut biçimde gösteriyor.

Kesintiye ne neden oldu?

Sorunlar 12 Kasım Perşembe günü ABD Doğu saatiyle öğle saatlerinde başladı ve bir saat içinde dünya geneline yayıldı. Microsoft, yaşananın siber saldırı ya da yapay zekâ ajanlarıyla ilgisi olmayan teknik bir sorun olduğunu açıkladı ve nedeni daha önce yapılan bir ağ kapasitesi yükseltmesi sırasında ortaya çıkan hataya bağladı. Şirket özür diledi; cuma öğleden sonra ise geniş çaplı bir toparlanma gözlemlendiğini duyurdu. Etki e-posta kutularıyla sınırlı kalmadı: Euronext e-posta sorunları yaşadığını bildirdi, sigorta şirketi Aviva kazanç görüşmeleri için yedek sistemlere geçti, Tayvan’daki bir finans kuruluşu ise işlemlerini faksla onaylamak zorunda kaldı.

Dublin’de egemenlik çağrısı

Politico’ya göre Fransız yapay zekâ şirketi Mistral’in CEO’su Arthur Mensch, AB liderlerine yaptığı konuşmanın ardından Avrupa’daki dijital hizmetlerin yalnızca yüzde 20’sinin Avrupa altyapısında çalıştığını söyledi. Mensch, ABD ya da Çin teknolojisine harcanan paranın Avrupa’nın kontrol ettiği altyapıya yatırılabileceğini savundu. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da X’ten yaptığı paylaşımda bağımsızlığın dışarıya devredilemeyeceğini, Avrupa’da inşa edilmesi gerektiğini yazdı. Avrupa Parlamentosu üyesi Aura Salla ise kamu ihalelerinde Avrupa teknolojisine öncelik verilmesini istedi. Synergy Research Group verilerine göre Amazon, Microsoft ve Google birlikte Avrupa bulut pazarının yaklaşık yüzde 70’ini elinde tutarken Avrupalı sağlayıcıların payı yüzde 15 civarında.

Analistler yoğunlaşma riskine dikkat çekiyor

İrlandalı güvenlik danışmanı Brian Honan, RTÉ’ye yaptığı açıklamada tek bir sağlayıcıya bağımlılığın “yoğunlaşmış bir risk” olduğunu söyledi. Gartner analistleri, Microsoft 365’in kurumsal kimlik, güvenlik ve yapay zekâ iş akışlarını birbirine bağlayan bir omurgaya dönüştüğünü, bu yüzden tek bir arızanın tüm şirkete yayılabildiğini yazdı. Forrester da hizmetlerin tek satıcıda toplanmasının sistemik kırılganlık yarattığını ve kesintinin, yabancı bir hükümetin hizmetlerin durdurulmasını emretmesi halinde yaşanabilecekleri önceden gösterdiğini belirtti. Bazı analistler ise iş süreçlerine bu kadar derin yerleşmiş araçları değiştirmenin maliyeti nedeniyle müşterilerin gerçekten başka sağlayıcılara geçip geçmeyeceğini sorguluyor.