Max Planck Dünya Dışı Fizik Enstitüsü’nden bir araştırma ekibi, Austin’deki Texas üniversitesinden bir meslektaşları ve Batı Virginia’daki Green Bank gözlemevinden bir başka meslektaşlarıyla birlikte çalışarak yakın yörüngede dönen iki protoyıldızın çevresinde gezegen oluşumu için uygun koşulların varlığına dair kanıtlara rastladı.

The Astrophysical Journal Letters’da yayımlanan makalelerinde araştırmacılar, gözlemlerini anlattı ve yıldız sistemi üzerinde gelecekte yapılacak çalışmalardan neler öğrenilebileceğini özetledi. Ekibin bu yeni çalışması, başka bir ekip tarafından yapılan ve gelişimlerinin henüz çok erken aşamalarında olan -varoluşlarının ilk 500.000 yılındaki- bir çift protoyıldız keşfeden çalışmanın hemen ardından geldi. Bu yeni çalışmada araştırmacılar, iki protoyıldıza ve içinde bulundukları ortama daha yakından baktılar.

İki protoyıldız, şu an IRAS 16293-2422 A adını paylaşıyor ve yoğun bir toz bulutu içinde bulunuyorlar. Ayrıca ortak bir ağırlık merkezi etrafında dönüyorlar. Araştırmacılar, A1 ve A2 olarak adlandırdıkları protoyıldızları incelerken birbirlerine çok yakın bir yörüngede, sadece 54 astronomik birim (au) uzaklıkta döndüklerini tespit ettiler. Dahası bu iki yıldızın etraflarındaki tozu karıştırdıklarını, en az üç sıcak nokta tespit ettiklerini de belirttiler. Araştırmacılar sıcak noktaların, A1 ve A2’nin büyümelerine yardımcı olmak için bazı malzemeleri çekerken ve hâlihazırda mevcut olan malzemelerle uyum sağlamayan diğer malzemeleri dışarı atarken toz bulutuna gönderilen şok dalgalarından kaynaklandığını öne sürüyorlar. Bu tür şok dalgalarının toz ve gazların sıkışmasına yol açtığını ve bunun da ısınmaya neden olduğunu belirtiyorlar. Buna karşın aynı zamanda moleküllerin birbirine daha sıkı kenetlenmesine yol açabileceğini ve bunun da daha karmaşık moleküllerin oluşmasına neden olabileceğini belirtiyorlar. Bu moleküller, etraflarındaki tozla birleştiklerinde kayaları oluşturabilir ve zaman geçtikçe daha da büyüyebilirler. Sonunda, yıldızlar olgunlaştıkça etraflarında gezegenler oluşmuş olacak.

Araştırmacılar ayrıca sıcak noktalardaki bazı moleküllerin, organik moleküllerin temel yapı taşları olan karbon, oksijen, hidrojen ve azottan oluşan izosiyanik aside dönüştüğünü de belirtiyorlar.

Derleyen: Nazlı Koyuncu