Uzaylılara bir adım daha mı yaklaştık?
Gökbilimciler, her ikisi de Dünya’dan 12 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir ötegezegenden ve onun yörüngesinde döndüğü yıldızdan tekrar eden bir radyo sinyali tespit ettiler. Sinyal, Dünya büyüklüğündeki gezegenin bir manyetik alana ve belki de bir atmosfere sahip olabileceğini gösteriyor.
Dünyanın manyetik alanı, güneşten dışarı akan enerji parçacıkları ve plazmayı saptırarak yaşamın devam edebilmesi için gezegenin ihtiyaç duyduğu atmosferi korur. Güneş sistemimizin dışında bulunan gezegenlerin etrafındaki atmosferleri bulmak, potansiyel olarak yaşamın olduğu gezegenleri işaret eder.
Bilim insanları, New Mexico’da yaptıkları gözlemler sırasında YZ Ceti yıldızından (Balina takımyıldızında bulunan bir yıldız) ve onun yörüngesindeki YZ Ceti b adlı kayalık dış gezegenden gelen güçlü radyo dalgalarını fark etti. Araştırmacılar, radyo sinyalinin gezegenin manyetik alanı ile yıldız arasındaki etkileşimler tarafından oluştuğunu düşünüyor.
Bulguları detaylandıran bir çalışma Pazartesi günü Nature Astronomy dergisinde yayımlandı.
Araştırmacılar, radyo dalgalarının Dünya’dan tespit edilebilmesi için çok güçlü olmaları gerektiğini söyledi.
Colorado Boulder Üniversitesinde araştırma astrofizikçisi olan çalışmanın başyazarı Sebastian Pineda “Bir gezegenin bir atmosfere sahip olup olmayacağı, gezegenin güçlü bir manyetik alana sahip olup olmamasına bağlı olabilir.” dedi.
Daha önce araştırmacılar, güneş sistemimizdeki en büyük gezegen olan Jüpiter’e benzer boyuttaki ötegezegenlerde manyetik alanlar saptamışlardı. Ancak Dünya büyüklüğündeki daha küçük gezegenlerde manyetik alanları bulmak daha zor.
YZ Ceti b’nin yıldızının etrafındaki tek bir yörüngeyi tamamlaması yalnızca iki Dünya günü sürer YZ Ceti b, yıldızının etrafında hızla dönerken yıldızdan gelen plazma gezegenin manyetik alanıyla çarpışır, seker ve yıldızın manyetik alanıyla etkileşir. Tüm bu enerjik reaksiyonlar, Dünya’dan tespit edilebilecek güçlü radyo dalgaları oluşturur ve yayar.
Bu çizim, yörüngesindeki ötegezegenin manyetik alanı tarafından saptırılan bir yıldız tarafından yayılan plazmayı tasvir etmektedir. Plazma daha sonra yıldızın manyetik alanıyla etkileşime girerek bir aurora ve radyo dalgaları yaratıyor.
Araştırmacılar, gezegenin manyetik alanının gücünü belirlemek için tespit ettikleri radyo dalgalarını ölçtüler.
Pineda,”Bu bize yıldızların etrafındaki ortam hakkında yeni bilgiler veriyor. Bu fikre ‘güneş dışı uzay havası’ adını veriyoruz.” dedi.
Güneş sistemimizde, güneşteki aktivite Dünya’yı etkileyen uzay havası yaratabilir. Güneş’ten gelen enerjik patlamalar, uyduları ve küresel telekomünikasyonu bozabilir ve Dünya’nın kutuplarının yakınında aurora borealis veya kuzey ışıkları gibi göz kamaştırıcı ışık gösterilerine neden olabilir.
Bilim adamları, YZ Ceti ile gezegeni arasındaki etkileşimlerin de bir aurora oluşturduğunu düşünüyor ancak bu ışık gösterisi aslında yıldız üzerinde gerçekleşiyor.
Pineda, “Aslında yıldızdaki aurora’yı görüyoruz, bu radyo emisyonudur. Gezegen kendi atmosferine sahipse kutup ışıkları da olmalı.” dedi.
Ulusal Radyo Astronomi Gözlemevi’nin program direktörü Joe Pesce, “Diğer güneş sistemlerinde potansiyel olarak yaşanabilir veya yaşam taşıyan dünyaların araştırılması kısmen kayalık, Dünya benzeri dış gezegenlerin gerçekten manyetik alanlara sahip olup olmadığını belirleyebilmemize bağlıdır. Bu araştırma, yalnızca bu özel kayalık ötegezegenin muhtemelen bir manyetik alana sahip olduğunu göstermekle kalmıyor, aynı zamanda daha fazlasını bulmak için umut verici bir yöntem sağlıyor.” dedi.
Araştırmacılar, manyetik alana sahip kayalık bir ötegezegen için şimdiye kadar tespit edilen en iyi adayın YZ Ceti b olduğunu düşünüyor.
Derleyen: Serap Atabey
