Ay yüzeyine kurulması planlanan nükleer reaktör, gelecekteki uzay görevlerinin enerji ihtiyacını karşılamayı amaçlıyor.
Detaylar haberimizde…
NASA ve ABD Enerji Bakanlığı, Ay yüzeyinde kullanılmak üzere nükleer fisyon reaktörü geliştirme konusundaki ortak projelerini yeniden teyit etti.
Uzay ajansından yapılan açıklamaya göre, iki kurum bu tesisin geliştirme aşamasını 2030 yılına kadar tamamlamayı umuyor. Reaktör, planlanan Ay yüzeyi görevleri için yıllarca kesintisiz güç sağlayacak şekilde tasarlanacak ve Dünya’dan sürekli yakıt ikmaline olan ihtiyacı ortadan kaldıracak.
NASA yöneticisi Jared Isaacman, “Bu anlaşma, uzay keşif ve araştırmalarının Altın Çağı’nı başlatmak için gerekli yetenekleri sunmak üzere NASA ve Enerji Bakanlığı arasında daha yakın bir işbirliğini mümkün kılıyor” diyor.
İşleri oldukça zorlu. Dünya’da güvenli ve güvenilir bir nükleer reaktör inşa etmek bile yeterince zor. Ay ise bambaşka bir durum. Çevresel koşulları, fisyon reaktörü tasarımı için büyük sorunlar yaratıyor; bunların en büyüğü ise atık ısının yönetimi.
Ay’daki Enerji Sorununa Çözüm: Nükleer Reaktör
Dünya’da reaktör soğutma kuleleri su kullanır ve bu su, fazla enerjiyi atmosfer tarafından taşınan buhar olarak açığa çıkarır. Ancak, sıvılar düşük yerçekimi ve düşük basınç koşullarında farklı davranır; Ay neredeyse vakumdur ve ısıyı dağıtmaya yardımcı olacak gerçek, girdaplı bir atmosfere sahip değil.
Olası çözümler arasında katı hal iletimi ve sıvı metal soğutucular yer alıyor, ancak her biri tasarıma ek karmaşıklıklar katıyor.
Ay ayrıca tozla kaplı. Mars’taki gibi küresel toz fırtınaları yok, ancak Ay’daki toz aşındırıcı ve güneş radyasyonu tarafından elektrostatik olarak yüklü. Her şeye yapışıyor, bu da Ay’da kullanılmak üzere tasarlanan herhangi bir makinenin, Ay tozunun işleri bozmasını önlemek için dikkatlice tasarlanması gerektiği anlamına geliyor.
Ayrıca, yakınlarda çalışan Ay kaşiflerini koruyacak kadar güçlü bir radyasyon kalkanına da ihtiyaç duyuluyor. Ve tüm bunların, bakım ve onarımların en az düzeyde olacağı kadar sağlam olması gerekiyor.
Bilim insanları bu teknik sorunlar üzerinde yıllardır çalışıyor, bu nedenle NASA ve DOE sıfırdan başlamıyor.
Mevcut planlar, en az 40 kilovat güç sağlayabilen bir reaktör tasarlamayı ve geliştirmeyi içeriyor; bu da yaklaşık 30 haneyi 10 yıl boyunca sürekli çalıştırmaya yetecek kadar. Ancak böyle bir sistemin Ay’da ne zaman konuşlandırılacağına dair henüz kesin bir zaman çizelgesi yok.
İlk tasarım aşaması tamamlandı. Ancak, bu tasarımın uçuşa hazır donanıma dönüştürülmesi, mühendislik kadar finansman ve düzenlemelerle de şekillenen, zorunlu olarak yavaş bir süreç.
Ay’da bir nükleer fisyon reaktörü, uzay keşfi için inanılmaz bir kaynak olurdu. Ancak bu yeni duyuru, bunun yakın bir gerçeklikten ziyade uzun vadeli bir hedef olarak kaldığını gösteriyor.
Derleyen: Damla Şayan
