Dünyanın en büyük ikinci kıtası olan Afrika’yı, dev bir yarık yavaş yavaş parçalıyor. Londra Jeoloji Derneğine göre Doğu Afrika Rifti olarak bilinen bu çöküntü, Kızıldeniz’den Mozambik’e kadar yaklaşık 3.500 kilometre uzunluğunda olan vadilerden oluşuyor.
Doğu Afrika’da devasa bir yarık olan Doğu Afrika Rifti, tektonik levhaların aktif olarak hareket ettiği ve araziyi şekillendiği bir bölge. Somali levhası, daha büyük olan Nubian levhasından uzaklaşarak Etiyopya’nın Afar bölgesinde bir yarık hattı oluşturuyor. Bu yarık, yaklaşık 35 milyon yıl önce oluşmaya başladı ve zamanla güneye doğru genişledi.
Yarık oluşumu, ayak tırnaklarının büyümesiyle karşılaştırılabilir bir hızda meydana gelen yavaş bir süreç. Bunun altında yatan neden, kıtasal kayanın genişlemesine ve kırılmasına neden olan astenosferden gelen ısı akışı. Bu jeolojik olay, Kilimanjaro Dağı’nın oluşumu da dahil olmak üzere önemli volkanik aktiviteler ile sonuçlanmıştı.
Doğu Afrika Yarığı’nın geleceği için farklı senaryolar var. Birinci olasılık, Somali levhasının çoğunun Afrika kıtasının geri kalanından ayrılması ve potansiyel olarak Somali, Eritre, Cibuti, Etiyopya, Kenya, Tanzanya ve Mozambik’in bazı kısımlarından oluşan yeni bir kara kütlesi yaratması. Başka bir senaryo, yalnızca doğu Tanzanya ve Mozambik’in ayrılmasını içeriyor. Araştırmacılara göre bu potansiyel değişikliklerin gerçekleşeceği zaman dilimi, önümüzdeki 1 milyon ila 5 milyon yıl arasında olabilir.
Ancak yarığın sonunda tam bir ayrılığın gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belli değil. Riftleşmeyi yönlendiren jeolojik güçler çok yavaş olabilir, böylece Somali ve Nubia levhaları tamamen ayrılmayabilir.
Doğu Afrika Yarığı’nın geleceği belirsizliğini koruyor. Yarığın mevcut hızında devam edip etmeyeceği, sonunda bir okyanus havzasını açıp açmayacağı veya önemli değişiklikler meydana gelmeden durup durmayacağı bilinmiyor. Bu jeolojik olgunun dinamiklerini tam olarak anlamak için daha fazla bilimsel çalışma gerekiyor.
Derleyen: Merve Nur Sözen
