- Yapılan araştırmalara göre, greyfurtta yüksek oranda bulunan furanokumarin adı verilen kimyasal bileşik, ilaçları çözen enzimleri etkisiz hale getiriyor.
- Furanokumarinler, vücudun CYP3A4 üretme veya etkili bir şekilde enzimleri kullanma yeteneğine müdahale eder. Sadece tek bir bardak greyfurt suyu, CYP3A4 ile etkileşime girebilir ve tekrarlanan tüketim, CYP3A4’ün karaciğer aktivitesini azaltabilir.
- Greyfurt suyu ve ilacın etkileşimi ile daha fazla ilaç kana karışır. İlaç, vücutta daha uzun süre kalarak doğru dozu alınmış olsa bile vücutta aşırı doz etkisi yaratır.
Sabahları kahvaltı masanızda bulunabilecek greyfurt suyu; çoğu insan için lezzetli ve oldukça sağlıklı bir içecek. Ancak greyfurt suyu, yanlış ilaçla tüketildiğinde tehlikeli sonuçlar doğrurabilir.
Yapılan araştırmalara göre, greyfurtta yüksek oranda bulunan furanokumarin adı verilen kimyasal bileşik ilaçları çözen enzimleri etkisiz hale getiriyor. Bu da ilacın, vücudun kaldıramayacağı kadar büyük bir kısmının sindirim sisteminden çıkması anlamına geliyor.
İlaçlarla etkileşime giren iki furanokumarin sadece greyfurtta da bulunmaz. Bergamottin bileşiği pomelos ve bergamot portakalında, dihidroksibergamottin ise pomelo ve Sevilla portakalında da bulunur. Bunlardan sonuncusu genellikle marmelat yapımında kullanılır (Greyfurtlar bir pomelo-portakal melezidir.).
FDA’dan farmakolog Shiew Mei Huang’ın açıkladığı gibi, “Meyve suyu ilacın kana daha fazla karışmasını sağlar. Kana çok fazla ilaç karıştığında, ilacın daha fazla yan etkisi vücutta gözlemlenebilir.”
Greyfurt suyu bazı ilaçları parçalayan enzimlerin etkisini engelleyebilir.
Vücudunuz, özellikle karaciğer ve ince bağırsakta Sitokrom P450 3A4 (veya CYP3A4) adı verilen bir enzim üretir. Bu enzim vücudunuzun toksinler veya ilaçlar gibi küçük yabancı molekülleri parçalamasına yardımcı olur, böylece bu maddeler vücuttan dışarı atılır. Birçok ilacın metabolize edilmesinde bu sistem çok önemli bir rol oynar.
Furanokumarinler, vücudunuzun CYP3A4 (ve sitokrom P450 enzim ailesinin diğer üyeleri) üretme veya etkili bir şekilde enzimleri kullanma yeteneğine müdahale eder. Sadece tek bir bardak greyfurt suyu, CYP3A4 ile etkileşime girebilir ve tekrarlanan tüketim, CYP3A4’ün karaciğer aktivitesini azaltabilir.
Daha fazla ilaç kanınıza karışır ve vücudunuzda daha uzun süre kalarak doğru dozu almış olsanız bile aşırı doz etkisi yaratır. Greyfurttan etkilenen ilaç türleri ise kolesterol ve tansiyon ilaçlarından kanser ilaçlarına ve anksiyete ilaçlarına kadar geniş bir yelpazeyi kapsamakta.
Greyfurtun yanlış ilaçla tüketilmesi sonucu, hızlı kalp atışı, kas dokusunun bozulması, kemik iliği toksisitesi, nefes darlığı, gastrointestinal kanama ve böbrek yetmezliği gibi sorunlarla karşılaşılabilir. Aynı zamanda, nadir de olsa bu etkileşim ölümcül sonuçlar doğurabilir.
Greyfurt suyu bazı ilaçları vücut hücrelerine taşıyan taşıyıcıları bloke edebilir.
Bazı ilaçlarda greyfurt tam tersi bir etkiye sahip olabilir. Örneğin bir antihistaminik olan feksofenadin ile greyfurt tüketimi ilacın etkinliğini azaltır.
Sonuç olarak, önemli bir ilaç kullanıyorsanız olası etkileşimlerin farkında olun ve lütfen doktorunuza danışarak greyfurt suyunu tüketin.
Derleyen: Serap Atabey
