Günün Özeti – 12 Kasım

Reklamcılıktan uzaya, yapay zekâdan kuantum bilişime, günün öne çıkan teknoloji ve bilim gelişmelerini derledik.

ChatGPT reklamlarının getirisi pazarlamacıları ikiye bölüyor

OpenAI’ın reklam ürünü ChatGPT Ads hızla büyüse de pazarlamacılar getirisi konusunda net değil. OpenAI’a göre 21 Ekim itibarıyla 100 binden fazla reklamveren kampanya yürütüyor ve reklamlar 89 ülkede satılıyor. Business Insider’ın aktardığı, henüz incelemedeki bir çalışmaya göre ChatGPT reklamları ABD’de oturum başına 0,89 dolar gelir getirirken Google arama reklamlarında bu rakam 2,45 dolar. Adthena’nın izlediği 30 markanın yüzde 52’si harcamasını geri kazanmakta zorlandı. Weight Watchers ise müşteri edinme maliyetinin Google’a kıyasla yaklaşık yüzde 15 düştüğünü söylüyor.

AB, kullanıcıyı yanıltan tasarımları yasaklamaya hazırlanıyor

Avrupa Komisyonu 11 Kasım’da Dijital Adillik Yasası (DFA) önerisini sundu. Teklif, kullanıcıyı yanıltan “karanlık desenleri” ve “yalnızca 5 ürün kaldı” gibi yapay kıtlık uyarılarını yasaklıyor, abonelik iptalini de kolaylaştırıyor. Fenomenler ücretli paylaşımlarını “reklam” ya da “ticari iş birliği” olarak etiketlemek zorunda kalacak. Kullanıcılar otomatik oynatma gibi bağımlılık yapıcı özellikleri kapatabilecek, reşit olmayanlara yönelik loot box mekanizmaları yasaklanacak. Komiser Michael McGrath’a göre haksız uygulamalar tüketicilere yılda 10,3 milyar euroya mal oluyor. Teklifin yasalaşması için Avrupa Parlamentosu ve üye ülkelerin onayı gerekiyor.

Gemini Intelligence Android Auto’ya geliyor, ama yalnızca Pixel’lerde

Google, Gemini Intelligence’ı Android Auto’ya getireceğini duyurdu. Özellik, telefondaki uygulamalardan bilgileri birleştirerek araç ekranında sürücü sormadan öneriler sunacak. Google’ın örneğine göre bir arkadaşınız buluşma yerini sorduğunda Gemini, onay e-postasındaki adresi tek dokunuşla göndermeyi önerebilecek. Ancak özellik yalnızca Gemini Intelligence’lı Pixel telefonlarda çalışacak; 9to5Google’a göre bu şimdilik Pixel 10 ve Pixel 11 serileri anlamına geliyor. Google kesin bir tarih vermedi. Diğer Android telefon kullanıcıları ise Personal Intelligence özelliğini kullanmaya devam edebilecek.

Microsoft: Birkaç nöron, yapay zekâ ajanına arka kapı açabiliyor

Microsoft araştırmacıları, bir dil modelinde nadiren kullanılan 10’dan az nöronu değiştirmenin, o modelle çalışan yapay zekâ ajanlarına yeniden eğitim gerekmeden gizli bir arka kapı yerleştirebildiğini gösterdi. Lazarus adlı çalışmada Nemotron-Terminal-8B modelinde yalnızca yedi nöron düzenlendi. Model, tetikleyici ifadenin geçtiği oturumların en az yüzde 98,8’inde saldırganın komutunu üretti, diğerlerinde normal davrandı. Saldırı için modelin ağırlıklarına yazma erişimi gerekiyor. Microsoft, tekniğin gerçek saldırılarda kullanıldığını tespit etmediğini belirtti ve modellerin kullanıma alınmadan önce temel sürümle karşılaştırılmasını öneriyor.

Uzman paneli, OpenAI’ın Yang-Mills kanıtını doğruladı

Nobel ödüllü fizikçi David Gross başkanlığındaki beş kişilik panel, OpenAI modellerinin ürettiği ve Lean ispat yardımcısıyla denetlenen kanıtın, kuantum Yang-Mills teorisinin var olduğunu gösterdiği sonucuna vardı. Lean, her mantık adımını yazılımla kontrol eden bir araç. Panel, kanıtın Clay Matematik Enstitüsü’nün 1 milyon dolarlık Milenyum Ödülü’ne konu olan “kütle boşluğu” problemini çözmediğini de vurguladı. Hakemler kanıtı henüz tam olarak anladıklarını iddia etmediklerini, bulgunun bir ödül kararı olmadığını belirtti. 1.147 sayfalık kanıtın tamamı henüz yayımlanmadı.

M87 kara deliğinin ünlü görüntüsü bağımsız olarak doğrulandı

Avustralya’nın ulusal bilim kurumu CSIRO’dan dört araştırmacı, Olay Ufku Teleskobu’nun 2019’da yayımladığı M87 kara delik görüntüsünü özgün verilerden sıfırdan yeniden üretti. 11 Kasım’da Nature’da yayımlanan çalışma, halkanın görüntü işleme sürecinden doğan bir yapay iz olduğunu savunan eleştirilere yanıt veriyor. Ekip, kedi, köpek ve araba görüntüleriyle eğitilmiş GenDIReCT adlı bir makine öğrenmesi yöntemi kullandı; yani algoritma kara deliğin nasıl görünmesi gerektiğini bilmiyordu. EHT İşbirliği Direktörü Laurent Loinard, sonucun yayımlanmış bulgularla mükemmel uyum içinde olduğunu söyledi.

AlphaGenome 2, gen varyantlarının hücrelerdeki etkisini tahmin ediyor

Google DeepMind, DNA’daki varyantların belirli hücre tiplerini nasıl etkilediğini tahmin eden AlphaGenome 2’yi yayımladı. Şirkete göre 68 dokudan 100 milyonu aşkın tek hücre profiliyle eğitilen model, gen ifadesini değiştiren varyantları ilk sürüme göre yaklaşık iki kat daha fazla tespit ediyor. Bağışıklık hücreleri üzerindeki testte nedensel varyantların yüzde 30’unu belirledi; önceki modelde bu oran yüzde 16’ydı. Araştırmacılar modeli ticari olmayan çalışmalarda API üzerinden kullanabiliyor. DeepMind, modelin klinik ya da tanı amaçlı kullanım için onaylanmadığını belirtiyor.

IBM, 2029 hedefli kuantum bilgisayarının temel parçalarını doğruladı

IBM, 2029’da teslim etmeyi planladığı hataya dayanıklı kuantum bilgisayarı Starling için gereken başlıca donanım ve yazılım bileşenlerini doğruladığını açıkladı. Starling’in 200 kübit üzerinde 100 milyon kuantum işlemlik devreleri çalıştırması hedefleniyor. Şirkete göre yenilenen hata düzeltme kodu mantıksal hataları 20 ila 100 kat azaltıyor ve işlemci başına gereken Josephson eklemi sayısını yaklaşık 5 binden 2 bine indiriyor. Böylece tamamen çalışan işlemci oranının 12’de 1’den 3’te 1’e çıkması bekleniyor. Test çipindeki kapı hataları yüzde 0,3, hedef ise yüzde 0,01 civarında.