Yapay zekâdan uzay araştırmalarına, son 24 saatin öne çıkan teknoloji ve bilim gelişmelerini bir araya getirdik.

Yapay Zekâ Çalışanlarından Ortak Çağrı

OpenAI, Anthropic, Google DeepMind ve Meta gibi şirketlerden 1.100’ü aşkın çalışan, 28 Temmuz’da yayımlanan “Pacing the Frontier” başlıklı ortak mektupla ABD hükümetinden yapay zekâ gelişiminin hızını uluslararası iş birliğiyle yönetebilecek mekanizmalar kurulmasını istedi. İmzacılar arasında Anthropic CEO’su Dario Amodei ile OpenAI’nin baş bilim insanı Jakub Pachocki de yer aldı. Mektup şu an bir yavaşlama talep etmiyor; amaç, yapay zekâ yetenekleri insan denetiminin ötesine geçerse devreye girecek bir fren mekanizmasını önceden hazırlamak.

Çin’den Dev Açık Kaynak Model

Çinli yapay zekâ şirketi Moonshot AI, 2,8 trilyon parametreli Kimi K3 modelinin tüm ağırlıklarını 27 Temmuz’da yayımlayarak bugüne kadarki en büyük açık kaynaklı yapay zekâ modelini duyurdu. Şirket, modelin gelişmiş akıl yürütme, uzun soluklu kodlama ve bilgi işleri için tasarlandığını belirtti. Kimi K3, performansta öncü kapalı modellere yaklaşırken DeepSeek ve Zhipu AI gibi rakiplerini boyut olarak geride bıraktı. Gelişme, Çin’in açık kaynak yapay zekâ yarışında ABD’li şirketlerle arasındaki farkı hızla kapattığının bir işareti olarak değerlendiriliyor.

Microsoft’tan Siber Saldırılara Karşı Yapay Zekâ Ajanları

Microsoft, 27 Temmuz’da San Francisco’da düzenlediği etkinlikte, yapay zekâ destekli siber saldırılara karşı geliştirdiği “Project Perception” adlı ajan tabanlı güvenlik sistemini tanıttı. Sistem; olası açıkları saldırganlardan önce tespit eden ajanlar, riskleri değerlendiren ajanlar ve savunmayı güçlendiren ajanlar olmak üzere üç katmandan oluşuyor. Şirket ayrıca güvenlik açıklarını tespit edip gidermeye yardımcı olan MAI-Cyber-1-Flash modelini de duyurdu. Adım, otonom saldırı araçlarının klasik güvenlik yöntemlerinin hızını aştığı bir dönemde atıldı.

Nvidia’dan Sutskever’in Şirketine 5 Milyar Dolar

Nvidia, OpenAI’nin eski baş bilim insanı Ilya Sutskever’in kurduğu Safe Superintelligence’a 5 milyar dolarlık yatırım yapacağını açıkladı. İki yıldır sessiz çalışan şirket, bu ortaklıkla Nvidia’nın yeni nesil Vera Rubin işlemci platformuna erişim kazanacak ve hesaplama kapasitesini kat kat artıracak. Safe Superintelligence, 2025 başında topladığı 2 milyar dolarlık yatırımla değerlemesini yaklaşık 32 milyar dolara çıkarmıştı. Anlaşma, yapay zekâ altyapısı yarışında dev çip üreticilerinin araştırma laboratuvarlarına yönelik ilgisinin sürdüğünü gösteriyor.

Psyche Uzay Aracı Mars’tan Hız Aldı

NASA’nın metal ağırlıklı bir asteroide gönderdiği Psyche uzay aracı, Mayıs ayında Mars’ın yerçekiminden yararlanarak rotasını ve hızını neredeyse hiç yakıt harcamadan değiştirdi; manevranın etkileri 29 Temmuz’da teyit edildi. Psyche, kayaç veya buz yerine büyük ölçüde metalden oluştuğu düşünülen bir asteroide gönderilen ilk görev olma özelliği taşıyor. Araç, 2029’da hedefine ulaşmadan önce güneş sistemi içindeki yolculuğuna bu gravite yardımıyla kazandığı ivmeyle devam edecek.

Starship, Fırlatmanın Ardından Beş Gündür Suda

SpaceX’in üçüncü nesil Starship roketi, Hint Okyanusu’na inişinin ardından beş gün geçmesine rağmen sağlam ve yüzer hâlde kalmayı sürdürüyor. 13. test uçuşunu tamamlayan araç, önceki denemelerde sık yaşanan patlama ya da parçalanma sorunlarını bu kez yaşamadı. Sonuç, şirketin roketin yeniden kullanılabilirlik ve dayanıklılık hedefleri açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Görüntüler ayrıca mühendislere araç üzerinde ek testler yapma imkânı tanıyor.

Fransa’daki Mağara Resimlerine Yeni Tarih

Fransa’nın Font-de-Gaume mağarasındaki Paleolitik dönem resimleri ilk kez kesin olarak tarihlendirildi. Araştırmacılar, yalnızca mineral içerdiği düşünülen siyah pigmentlerin içinde aslında kömür parçacıkları bulunduğunu keşfetti; bu da radyokarbon yöntemiyle tarihleme yapılmasını mümkün kıldı. Bulgu, mağara sanatının kronolojisini daha net biçimde ortaya koyarken, benzer yöntemlerin dünya genelindeki başka Paleolitik alanlara da uygulanabileceğine işaret ediyor.

Roman Uzay Teleskobu İçin Geri Sayım

NASA, 30 Ağustos’ta fırlatılması planlanan Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu hakkında 29 Temmuz’da bir basın toplantısı düzenledi. Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nden görevliler, teleskobun bilimsel hedeflerini ve fırlatma öncesi son hazırlıkları aktardı. Roman, Hubble’a yakın çözünürlükte ancak çok daha geniş bir görüş alanına sahip olacak ve karanlık enerji ile ötegezegenleri incelemek üzere tasarlandı. Görev, önümüzdeki günlerde fırlatma rampasına taşınacak.