- Araştırmacılar, mavi ışık filtreli gözlüklerin reklamcılar veya optometrist ofisleri tarafından öne sürülen iddiaları karşılayamayabileceği sonucuna vardı.
- Bilim insanları, tüketicileri, gözlükler için fazladan para harcama konusunda iki kez düşünmeleri için uyardı.
Melbourne Üniversitesinden araştırmacılar, Monash Üniversitesi ve City, University of London’dan meslektaşlarıyla birlikte, mavi filtreli gözlüklerin kullanımına ilişkin altı farklı ülkeden yayımlanmış 17 çalışmayı inceledi. Rastgelr kontrol çalışmaları 5 ila 156 katılımcı arasında değişmekte ve her bir çalışma, bir günden az ya da beş haftalık bir zaman diliminde gerçekleşmekte.
Mevcut araştırmalara dayanarak bilim insanları, mavi ışık filtreli gözlüklerin genel göz sağlığı, uyku kalitesi veya görsel performans üzerindeki faydaları hakkında kesin bir şey söylenemeyeceğini tespit ettiler. Bu, söz konusu faydalara ilişkin bir dizi reklam iddiası olmasına ve bu tür lenslerin iddia edilen etkinliklerine dayanarak hastalara sıklıkla reçete edilmesine rağmen buz gibi bir gerçek olarak halka açıklandı.
Çalışmanın başyazarı Laura Downie, “Mevcut en iyi kanıtlara dayanan incelememizin sonuçları, bu iddialar için kanıtların yetersiz ve belirsiz olduğunu göstermektedir. Bulgularımız, mavi ışık filtreli lenslerin genel nüfusa reçete edilmesini desteklemiyor. Bu sonuçlar; göz sağlığı uzmanları, hastalar, araştırmacılar ve daha geniş bir topluluk dahil olmak üzere çok çeşitli paydaşları ilgilendirmektedir.” dedi.
Downie ve ekibi, mavi ışık filtreli gözlüklerle ilgili mevcut araştırmaların böylesine kapsamlı bir incelemesine rağmen, bu tür gözlüklerin kullanımıyla ilgili gerçekten değerli verilere ulaşmak için çok daha büyük bir çalışma yapılması gerektiğine dikkat çekti. Bu konulardan biri de incelenen çalışmaların hiçbirinin, araştırmacıların gözlüklerin uzun süreli kullanımı hakkında sonuç çıkarabilmeleri için yeterince uzun takip sürelerine sahip olmaması.
Çalışmanın ilk yazarı Sumeer Singh, “Mavi ışık filtreli gözlük camlarının görsel performans, uyku ve göz sağlığı üzerindeki potansiyel etkilerini daha net bir şekilde ortaya koymak için daha çeşitli popülasyonlarda daha uzun takip süresine sahip yüksek kaliteli, büyük klinik araştırma çalışmaları hâlâ gereklidir. Etkinlik ve güvenlik sonuçlarının farklı lens türleri kullanan farklı insan grupları arasında değişiklik gösterip göstermediğini incelemelidirler.” dedi.
Singh ayrıca, daha büyük, daha uzun ve daha titiz çalışmalar olmasa bile, mavi ışık filtreli gözlüklerin etkinliğinin şüpheli olduğuna dikkat çekti:
“Gözlerimizin bilgisayar ekranları gibi yapay kaynaklardan aldığı mavi ışık miktarı, doğal gün ışığından aldığımızın yaklaşık binde biri kadardır. Ayrıca mavi ışık filtreleyen camların, ürüne bağlı olarak, mavi ışığın yaklaşık %10-25’ini filtrelediğini de unutmamak gerekir. Daha yüksek seviyelerde mavi ışığın filtrelenmesi, lenslerin belirgin bir kehribar tonuna sahip olmasını gerektirecektir ki bu da renk algısı üzerinde önemli bir etkiye sahip olacaktır.”
Çalışma, Cochrane Sistematik İncelemeler Veri Tabanı’nda yayımlandı.
Derleyen: Hatice Bulut
