- Yeni bir araştırma, büyük maymunların da tıpkı insanlar gibi olayları gözleriyle takip ettiğini ve özne-nesne ilişkilerini anladığını ortaya koydu. Bu bulgu, dilin evriminden önce olayları kavrama biçimimizin geliştiğini gösteriyor.
İnsanlar, bir kedi fareyi kovalarken kediye ve fareye dönüşümlü olarak bakar ve bu bilgiyi kullanarak ikisi arasında bir “özne-nesne” ilişkisi kurar. Kedinin “özne” (eylem gerçekleştiren), farenin ise “nesne” (eyleme maruz kalan) olduğu bu bilişsel mekanizma, insan dilinin evriminin temellerinden biri olarak kabul edilir.
PLOS Biology dergisinde yayınlanan yeni bir araştırma, büyük maymunların da olayları tıpkı insanlar gibi gözleriyle takip ettiğini ve özne-nesne ilişkilerini anladığını ortaya koydu. Bu bulgu, dilin evriminden önce olayları kavrama biçimimizin geliştiğini gösteriyor.
Araştırmanın Detayları
- İsviçre’deki Neuchatel Üniversitesi’nden Vanessa Wilson ve meslektaşları tarafından yürütülen araştırmada, 14 insana ve Basel Hayvanat Bahçesi’ndeki 5 şempanze, 2 goril ve 2 orangutana 84 kısa video klip izlettirildi.
- Ayrıca, 29 altı aylık bebekle de aynı test yapıldı.
- Araştırmacılar, hem maymunların hem de yetişkin insanların arka plan bilgilerine kıyasla özneye ve nesneye daha fazla dikkat ettiğini ve genellikle ikisi arasında dikkatlerini değiştirdiğini buldu.
- Videolar yiyecek içerdiğinde, maymunlar ve insanlar özneye daha fazla odaklandı.
- İnsanlar genellikle sadece özneye ve nesneye odaklanırken, maymunlar arka plana daha fazla dikkat gösterdi.
- Altı aylık bebekler ise çoğunlukla arka plana dikkat ederek yetişkinlerden farklı bir davranış sergiledi.
Bu bulgular, beynin olayları sıralama biçiminin dilden önce evrimleştiğini ve insanların olayları özne ve nesne olarak ayrıştırma biçiminin insanlara özgü olmadığını, maymunlarla ortak bir bilişsel mekanizma olduğunu gösteriyor.
Gelecekteki çalışmalar, büyük maymunların neden insanlar gibi iletişim kurmadığını anlamaya ve insanların dili nasıl geliştirdiğini daha iyi anlamaya odaklanacak.
Bu çalışma, insan ve maymunlar arasındaki bilişsel benzerlikleri ortaya koyarak dilin evrimi ve insan beyninin işleyişi hakkında önemli bilgiler sunuyor.
Derleyen: Enis Yabar
