- Bilim insanları, Dünya’daki bitkilerden farklı yaşam formlarını düşünerek uzaylı yaşam arayışında yeni bir yaklaşım geliştiriyor.
- Dünya’daki mor renkli fotosentetik bakterilerin, kırmızı cüce yıldızların etrafındaki gezegenlerde yaygın olabileceği ve uzayda yaşamı tespit etmede önemli bir ipucu olabileceği düşünülüyor.
- Bu bakterilerin çeşitli renklerdeki pigmentleri, farklı yüzey ve atmosfer koşullarına sahip gezegenlerde yoğun renklerin oluşmasına neden oluyor.
Dünya dışı yaşamı inceleyen bilim insanları, evrende Dünya’dakilerden çok farklı yaşam formlarının olma ihtimalini değerlendiriyor. Mor gezegenler ise Dünya dışı yaşamın işareti olabilir. Dünya’nın baskın bitki yaşamı yeşil klorofile dayanırken düşük ışık koşullarında gelişen fotosentetik bakteriler, kızılötesi radyasyonu en üst düzeye çıkarmak için mor pigmentleri kullanıyor.
Mor bakteriler olarak bilinen bu bakteriler, diğer gezegenlerde özellikle de Samanyolu’nda en çok bulunan yıldızlar olan kırmızı cüce yıldızların yörüngesinde bulunan potansiyel baskın yaşam formları olarak kabul ediliyor. Carl Sagan Enstitüsü, diğer dünyalarda nasıl ortaya çıkabileceğini anlamak için çeşitli yaşam biçimlerini araştırıyor.
Dünya’da klorofil-a, bitkilerin fotosentez yapmasına olanak tanıyan simbiyotik bir ilişki geliştiren bitkilerde ve siyanobakterilerdeki birincil pigment. Benzer şekilde, farklı ışık koşullarına sahip diğer dünyalarda, karotenoidler gibi farklı pigmentlere sahip yaşam formları hakim olabiliyor. Kırmızı ve kızılötesi ışıkla beslenen bu organizmalar, bitkilere ve siyanobakterilere kıyasla daha basit ışık toplama sistemlerine sahip.
Araştırmacılar, karotenoidleri kullanarak 20’den fazla bakteri türü topladı ve bunların farklı koşullardaki diğer dünyalardaki görünümlerini modelledi. Bakterinin pigmentleri, bu gezegenlerin potansiyel olarak uzaktan tespit edilebilecek yoğun tonlar sergilemesine neden oluyor. Karotenoidler bakterilere turuncu, kırmızı veya kahverengi gibi çeşitli renkler verebilirken elektromanyetik spektrumda daha soğuk renklerin yayılması yine de fotosentetik aktiviteyi gösteriyor.
Mor bakterilerin uyum sağlama yeteneği, bunların birçok farklı dünyada yaygın olabileceğini düşündürüyor. Önde gelen bilim insanları, konu diğer gezegenlerdeki fotosentetik yaşamı tanımlamak olduğunda “morun sadece yeni yeşil olabileceğini” öne sürüyor. Carl Sagan Enstitüsü direktörü astrobiyolog Lisa Kaltenegger, “Etrafımızdaki bu büyüleyici dünyalara gözlerimizi açıyoruz. Mor bakteriler o kadar çeşitli koşullar altında hayatta kalabilir ve gelişebilir ki birçok farklı dünyada morun bizim gezegenimizdeki yeşil olabileceğini hayal etmek kolay.”” diyor.
Bütün bu bulgular, araştırılmaya ihtiyaç duyuyor olsa da eğer gezegenlerdeki morlar Dünya’daki yeşillerle aynı işleve sahipse bu, o gezegenlerde Dünya dışı yaşam olduğunun bir göstergesi olur. Bu yeni bilimsel çalışmalar için umut ve heyecan uyandırıcı bir keşif.
Derleyen: Eliz Canyurt
