Sanal gerçekliği (VR) sadece insanlar kullanmıyor. Bazı bilim insanları, VR’ı fareler dahil pek çok hayvanlar üzerinde kullanıyor. Bilim insanları, VR’ın çiftlik hayvanlarını daha mutlu ve üretken hâle getirebileceğini söylüyor.
Yeni bir araştırmaya göre Çinli bilim insanları, fareler için bir VR platformu tasarladı. Sanal ortamlara sahip altı ekranlı kurulum, kemirgenlerin nasıl düşündüğünü incelemeyi amaçlıyor. Çalışma, sanal gerçekliği hayvanlarla kullanmanın, hayvanların sırlarını ortaya çıkarıp çıkaramayacağını ve hatta daha mutlu bir yaşam sürmelerine yardımcı olup olmayacağını görmek için büyüyen bir araştırma grubunun sonuncusu.
Veteriner hekimi Sophie Whoriskey, ‘‘VR, doğal yaşam alanlarını simüle eden sakinleştirici ortamlar sağlayarak hayvanlar üzerindeki stresi azaltmaya yardımcı olabilir.’’ dedi. Iowa Eyalet Üniversitesi’ndeki araştırmacılara göre VR, tavuğun sağlığını artırabilir. Bilim insanları, kümes tavuklarına serbest gezinebilecekleri bir VR ortamı simüle ettiler ve “doğal” ortam göstermenin tavukların kanındaki ve bağırsak mikrobiyotasındaki stres göstergelerini azalttığını keşfettiler. VR sahneleri ayrıca mikroplu yumurtaları yiyen kümes hayvanları ve insanlar için sağlık riskleri oluşturan bir bakteri olan E.coli bakterisine karşı artan dirençle ilgili biyokimyasal değişiklikleri de tetikledi. Iowa Eyalet Üniversitesi Gıda Bilimi ve İnsan Beslenmesi Bölümünde profesör olan Melha Mellata, ‘‘Daha fazla araştırmaya ihtiyacımız var. Bu, sanal gerçekliğin kapalı ortamlarda kümes hayvanlarının sağlığını ve gıda güvenliğini iyileştirmek için nispeten basit bir araç olabileceği gibi enfeksiyonları ve yumurta üretiminde antibiyotik ihtiyacını azaltmanın da nispeten daha ucuz bir yolu olabilir.’’
Araştırmacılar, kapalı ortamdaki 34 tavuğa beş gün boyunca serbest gezinen ortamlardaki tavukların videolarını izlettiler. Videolar, aynı büyüklükte ve yaştaki bir kontrol grubuna aynı konu tipinde gösterilmedi. Son olarak araştırmacılar, tavukların kanını ve dokularını bununla birlikte bağırsak mikroplarının örneklerini incelediler. Tedavi grubundaki tavuklar, kontrol grubuna kıyasla birkaç yararlı değişiklik gösterdi. Farklılıklar, düşük stres göstergelerini ve kuşlarda sepsis ve ölüme neden olabilecek bakterilere karşı artan direnci içeriyordu. Mellata, ‘‘Yumurtacı tavuklar için serbest gezinen üretim ortamlarıyla ilgili potansiyel ek yaralanmalar, hastalıklar ve yırtıcı hayvanlardan kaynaklanan riskler dahil olmak üzere birçok zorluk vardır. Serbest gezen tavuklar daha pozitif, daha normal davranışlar sergileme eğilimindedir. Tavukların serbest dolaştıkları videoları göstermenin bile benzer immünolojik faydaları teşvik edebileceğini düşünüyoruz zira bu genel sağlıklarını ve bağışıklıklarını artırıyor gibi görünüyor.”
Bir grup bilim insanı, hayvanları sanal gerçeklik dünyasına sokmak, onlara farklı uyaranlar sunmak ve çevrede serbestçe hareket eden tepkilerini gözlemlemek için FreeMoVR adlı bir program geliştirdiler. Program, uzamsal bilişi araştırma amacını taşıyor ve hayvanların simüle edilen nesneleri gerçek olarak algılamasına, farklı görsel ortamlarda davranışlarını değiştirmesine olanak tanıyor.
Bir Türk çoban, daha fazla süt üretip üretemeyeceğini görmek için bazı ineklerinde sanal gerçeklik gözlüklerini de denedi. Sanal gerçeklik gözlükleri, ineklerin dışarıda güneşli bir alanda olduğu yanılsamasını yaratıyordu. Whoriskey, ‘‘İneklerde kaygıyı azaltarak daha fazla süt üretmesine yardımcı olmak için VR kullanma girişimleri oldu. Bunun işe yarayıp yaramayacağından emin olmasak da bu bazı ilginç soruları gündeme getiriyor. İnekler ve diğer çiftlik hayvanları, gerçekliği bizim algıladığımız gibi algılıyor mu?’’
