Hidrojen Konseyi tarafından Tokyo’daki Hidrojen Enerjisi Bakanlar Toplantısı kapsamında yayımlanan Global Hydrogen Compass 2026 raporuna göre, yatırım kararı alınmış 570’ten fazla proje yılda yaklaşık 6,9 milyon ton temiz hidrojen üretim kapasitesini destekliyor.

Raporda, söz konusu projelerin yaklaşık yüzde 90’ının hâlihazırda işletmede olduğu veya inşaat aşamasına geçtiği belirtildi. Bu oran, hidrojen sektöründeki yatırımların önemli bir bölümünün planlama aşamasından çıkarak somut projelere dönüştüğüne işaret ediyor.

Çin yenilenebilir hidrojende öne çıktı

Temiz hidrojen yatırımlarının bölgesel dağılımında ülkeler farklı alanlarda öne çıkıyor. Çin, yatırım kararı verilmiş küresel yenilenebilir hidrojen kapasitesinin yarısından fazlasını tek başına oluşturuyor.

Avrupa, toplam yatırım büyüklüğü bakımından dünyada ikinci sırada bulunurken ABD ise düşük karbonlu hidrojen projelerinin hayata geçirilmesinde lider konumda yer alıyor.

Bu tablo, hidrojen yarışının yalnızca iklim hedefleri üzerinden ilerlemediğini gösteriyor. Hükûmetler hidrojeni aynı zamanda enerji ithalatına bağımlılığı azaltabilecek, yerli sanayiyi destekleyebilecek ve yeni teknoloji pazarları oluşturabilecek stratejik bir kaynak olarak değerlendiriyor.

2030’da talep 11 milyon tona ulaşabilir

Hidrojen Konseyi’nin hesaplamalarına göre, halihazırda yürürlükte bulunan politikalar 2030 yılına kadar yılda yaklaşık 6 milyon ton temiz hidrojen talebi oluşturabilir.

Hükûmetlerin kabul edilmiş politika ve destek mekanizmalarını eksiksiz biçimde uygulaması durumunda yıllık talebe 5 milyon ton daha eklenebileceği belirtiliyor. Böylece desteklenen toplam temiz hidrojen talebi 2030’da yıllık 11 milyon tona ulaşabilir.

Ancak bu tahminin gerçekleşmesi; kamu teşviklerinin devamına, gerekli altyapının kurulmasına ve sanayi kuruluşlarının uzun vadeli satın alma anlaşmaları yapmasına bağlı bulunuyor.

Yüksek maliyetler projeleri zorluyor

Yatırım tutarındaki büyümeye rağmen temiz hidrojen sektörü ciddi ekonomik sorunlarla karşı karşıya. Özellikle yenilenebilir elektrik kullanılarak üretilen yeşil hidrojenin maliyeti, birçok bölgede geleneksel fosil yakıt seçeneklerinin üzerinde kalıyor.

Yüksek elektrik fiyatları, elektrolizör yatırımlarının maliyeti, finansman koşulları ve hidrojenin depolanıp taşınması için gereken altyapı projelerin ekonomik açıdan uygulanabilirliğini zorlaştırıyor. Beklenen talebin yeterince hızlı oluşmaması da üreticilerin yatırım kararlarını yeniden değerlendirmesine neden oluyor.

Bu koşullar nedeniyle dünyanın farklı bölgelerindeki bazı yeşil hidrojen projeleri küçültüldü, ertelendi veya tamamen iptal edildi.

Çelik ve taşımacılıkta dönüşüm beklenenden pahalı

Hidrojen, doğrudan elektrik kullanımının teknik veya ekonomik açıdan zor olduğu sektörlerin karbondan arındırılması için önemli bir seçenek olarak görülüyor. Çelik üretimi, kimya sanayisi, deniz taşımacılığı ve uzun mesafeli ağır ulaşım bu sektörler arasında bulunuyor.

Bununla birlikte şirketler, fosil yakıtlardan düşük karbonlu hidrojene geçişin beklenenden daha pahalı olduğunu belirtiyor. Özellikle çelik üretimi ve uzun mesafeli taşımacılıkta gerekli tesis dönüşümleriyle yakıt maliyetleri, yatırımların ticari olarak sürdürülebilir olmasını güçleştiriyor.

Ortaya çıkan tablo, temiz hidrojen sektöründe iki farklı eğilimin aynı anda yaşandığını gösteriyor: Toplam yatırım ve faaliyete geçen proje sayısı artarken maliyet baskısı yüzünden bazı büyük projeler geri çekiliyor.

Sektörün bundan sonraki gelişiminde yalnızca yeni üretim kapasitesinin kurulması değil, üretilen hidrojen için kalıcı ve ödeme gücü bulunan bir talebin oluşturulması belirleyici olacak.

Derleyen: Yağmur Saatcı