Yıllardır süregelen vaatlerin ardından bekleyiş sona erdi. Tesla, CEO Elon Musk‘ın vizyonunun temelini oluşturan, merakla beklenen robotaksi hizmetini 22 Haziran’da Austin, Teksas’ta resmen başlattı. Bu adım, Tesla’nın sadece bir otomobil şirketi olmanın ötesinde, dünyayı değiştirecek bir yapay zeka ve robotik gücü olma anlatısının köşe taşı olarak değerlendiriliyor. Otomotiv sektöründe Çinli rakiplerinden BYD gibi firmalarla yoğun bir rekabetle karşı karşıya kalan Tesla için, otonom sürüş vizyonunun başarısı veya başarısızlığı, şirketin gelecek dönemini belirleyebilir.

Robotaksi Hizmetinin Başlangıcı

Elon Musk, X platformunda yaptığı duyuru ile “Tesla_AI robotaksi lansmanı bu öğleden sonra Austin’de, müşterilerin 4.20 dolarlık sabit bir ücret ödemesiyle başlıyor!” ifadelerini kullandı ve ardından ekibini tebrik eden paylaşımlar yaptı.

Hizmet, halka açık yollarda dolaşan küçük bir 10 ila 20 adet Model Y SUV filosuyla başladı. Tesla tarafından paylaşılan bir demo videosunda, Güney Austin’deki belirli bir “coğrafi sınırlandırılmış” (geofenced) alan içindeki kullanıcıların, özel bir uygulama aracılığıyla robotaksi çağırabildiği gösterildi. Konsept basit: insan sürücüsü olmayan bir taksi.

Ancak, bu “sınırlı lansman”ın gerçekliği daha temkinli bir yaklaşım sergiliyor. İlk sürüşler, seçkin bir grup influencer ve hayrana verildi ve şirket tarafından yayınlanan videolarda, yolcu koltuğunda bir “güvenlik monitörü”nün oturduğu görülüyor. Bu detay, tamamen otonom sürüş hayaliyle çelişiyor.

Musk’ın kendisi de şirketin “güvenlik konusunda süper paranoyak” olduğunu kabul etti. Bu durum, 1 Eylül’de yürürlüğe girecek olan ve kendi kendini süren araçlar için eyalet izni gerektiren yeni Teksas yasası göz önüne alındığında haklı görünüyor.

Tesla’nın Teknolojik Yaklaşımı

Robotaksinin temelinde, Tesla’nın En Gelişmiş Tam Kendi Kendine Sürüş (Full Self-Driving – FSD) sisteminin en gelişmiş versiyonu ve sekiz kameradan oluşan bir süit bulunuyor. Ancak rakiplerinden farklı olarak Tesla, sisteminin pahalı, önceden haritalanmış hizmet alanlarına ihtiyaç duymadığını iddia ediyor. Şirket, X platformunda “Sadece çalışıyor” paylaşımını yaparak, gelecekte San Francisco ve Los Angeles gibi şehirlere genişleme sözü verdi.

Finansal Beklentiler ve Analist Yorumları

Elon Musk için bu, uzun süredir devam eden bir vaadin doruk noktası. Musk, direksiyonu veya pedalları olmayan yeni “Cybercab” ve “Robovan”ları içeren gelecekteki bir filonun, Tesla’nın piyasa değerini şaşırtıcı bir şekilde 5 trilyon dolardan 10 trilyon dolara çıkarabileceğini öngörüyor. 20 Haziran itibarıyla Tesla’nın değeri 1.04 trilyon dolardı ve küresel olarak en değerli 11. şirket konumundaydı. Karşılaştırma olarak, Microsoft (3.54 trilyon dolar), Nvidia (3.50 trilyon dolar) ve Apple (3.00 trilyon dolar) liderliği elinde tutuyor.

Finansal piyasalardaki iyimser analistler de Musk’ın bu görüşünü paylaşıyor. Wedbush analisti Dan Ives, “Benim görüşüm, Tesla için otonom araçların altın çağının Pazar günü Austin’de başlamasıdır,” dedi. Ives, bunun Tesla için “trilyon dolarlık bir değerleme fırsatı” olduğuna inanıyor. Yatırımcı Cathie Wood’un ARK Invest’i ise robotaksilerin 2029 yılına kadar Tesla’nın karlarının %90’ını oluşturabileceğini tahmin ediyor. Eğer bu tahminler doğru çıkarsa, bu hafta sonu yapılan lansman hayati bir önem taşıyor.

Rekabet Ortamı ve Şüpheci Yaklaşımlar

Ancak, Tesla’nın bu alanda pazara geç girdiği eleştirileri de bulunuyor. Google’ın kendi kendini süren birimi ve mevcut pazar lideri Waymo, Austin’de daha geniş bir hizmet alanına sahip olmasının yanı sıra Phoenix, San Francisco ve Los Angeles’ta zaten faaliyet gösteriyor. Amazon destekli Zoox ise Las Vegas ve San Francisco’da aktif olarak hizmet veriyor ve diğer birçok şehirde testler yapıyor. Bu durum, Tesla’nın robotaksilerinin çalışıp çalışmayacağından ziyade, rakiplerinden daha iyi ve daha hızlı çalışıp çalışmayacağı sorusunu gündeme getiriyor.

Bu şiddetli rekabet, şüphecilerin Musk’ın büyük projeksiyonlarını göz ardı etmesine neden oldu. Şüpheciler, Tesla’nın, yerleşik oyuncuların zaten önemli bir başlangıç avantajına sahip olduğu bir pazara hakim olmasının olası olmadığını savunuyorlar.

Yatırımcı Gary Black, fonunun tüm Tesla hisselerini sattığını belirterek, “TSLA tartışması, Tesla robotaksi ile Waymo veya Zoox arasındaki rekabetle ilgili değil, ya da TSLA robotaksisinin %99,99 verimlilikle çalışıp çalışmayacağıyla ilgili de değil. Elbette çalışacak, yoksa Elon bugün Austin robotaksi lansmanına devam etmezdi,” dedi. Black, “Önemli olan soru – ki boğaların acı verici bir şekilde kaçındığı soru – diğerlerinin ne zaman…” diye ekledi.

Bu, milyarlarca dolarlık bir soru olarak ortaya çıkıyor: Austin lansmanı Tesla’nın bir sonraki büyük bölümünün başlangıcı mı, yoksa zaten kaybedilmiş olabilecek bir yarışa temkinli ve abartılı bir giriş mi?

Derleyen: Enis Yabar