NASA ile Google Cloud, derin uzay görevlerinde astronotların sağlık sorunlarına hızlı ve etkili çözümler sunmak amacıyla yapay zekâ destekli yeni bir dijital tıbbi asistan geliştiriyor. “Crew Medical Officer Digital Assistant” (CMO‑DA) adı verilen bu sistem, özellikle Ay ve Mars gibi Dünya’dan iletişimin sınırlı olduğu ortamlarda, bir doktorun fiziksel olarak bulunmadığı durumlarda devreye girecek şekilde tasarlanıyor.

Proje, uzun süreli uzay yolculuklarında astronotların hem fiziksel hem de zihinsel sağlıklarını korumaya yardımcı olacak teknolojik bir çözüm sunmayı hedefliyor. Geliştirilen asistan, kullanıcıların metin, sesli komut ya da görsel veri yoluyla sistemle etkileşime geçmesini mümkün kılan çok modlu bir yapay zekâ arayüzü üzerine kurulu.

NASA’nın uzay tıbbındaki uzmanlığı ile Google’ın bulut teknolojileri bir araya gelerek, insanlı derin uzay keşiflerinde sağlık hizmetlerine erişimi mümkün kılacak bir ilke imza atmayı amaçlıyor.

Geliştirilme Amacı ve Bağlam

Günümüzde Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) görevlerinde astronotlar, Dünya’daki tıbbi ekiplerle kesintisiz iletişim kurabiliyor, ilaç ikmali alıyor ve altı ay içinde dönüş seçeneğine sahip oluyor. Ancak NASA’nın Ay ve Mars’a yönelik uzun süreli görevlerinde bu imkânlar sınırlı hale geliyor. CMO-DA, doktor bulunmadığında veya iletişim kesildiğinde astronotlara tanı ve tedavi konusunda bağımsız destek sağlayabilecek bir sistem olarak öne çıkıyor.

Teknolojik Altyapı ve Sistem Yapısı

CMO-DA, Google Cloud’un Vertex AI platformu üzerinde çalışıyor. Çok modlu arayüzü sayesinde —konuşma, metin ve görsel girdi— kullanıcılarla etkileşim kurabiliyor. Platform, Google kaynaklı ve üçüncü taraf AI modellerinin kullanılmasını sağlıyor. NASA, uygulamanın kaynak kodunun sahibi olmayı sürdürüyor ve model ince ayarlarına aktif katkı sunuyor.

Prototip Testleri ve Başarı Oranları

Şu ana dek asistan, üç tıbbi senaryo üzerinde test edildi: ayak bileği yaralanması, yan ağrısı (flank ağrısı) ve kulak ağrısı. Bu değerlendirmelerde, iki doktor ve bir astronotun yer aldığı bir panel; başlangıç değerlendirmesi, öykü alma, klinik akıl yürütme ve tedavi planlama aşamalarında CMO-DA’ya not verdi. Sonuçlar, tanı doğruluğu açısından; yan ağrı için %74, kulak ağrısı için %80 ve ayak bileği yaralanmasında %88 oranında olumlu bulundu.

Gelecek Planları ve Geliştirmeler

NASA, sistemi daha ileriye taşımak adına; tıbbi cihazlardan gerçek zamanlı veri entegrasyonu ve mikro yerçekimi gibi uzay ortamına özgü durumlara karşı sistemin “durumsal farkındalığını” artırmayı planlıyor. Bu sayede öneriler uzay ortamına özgü şartlara daha uygun hale gelecek.

Dünya İçin Potansiyel Fayda

Bu proje yalnızca uzay keşifleri için değil, aynı zamanda Dünya’daki uzak veya kaynak kısıtlı bölgelerde tıbbi destek sağlanması açısından da önemli bir potansiyele sahip. CMO-DA’nın mimarisi, benzer koşullardaki hastalara erişim ve bakım konusunda inovatif çözümler sunabilir.

Google’ın Kamu Sektörü Anlayışı

Google, bu proje için sabit fiyatlı bir kamu sektörü abonelik anlaşması üzerinde çalışıyor. Bu anlaşma; bulut hizmetleri, uygulama geliştirme altyapısı ve model eğitim maliyetlerini kapsıyor. Sistem Vertex AI üzerinden geliştirilirken, NASA kaynak kod üzerinde tam kontrolü elinde tutuyor.

Değerlendirme Süreçleri

Google’ın blogunda yayımlanan detaylar arasında, projenin başlangıç aşamalarında tıbbi profesyonellerle birlikte çalışılarak sistemin güvenilir tanı vermesinin hedeflendiği belirtiliyor. Deneylerde Objective Structured Clinical Examination (OSCE) çerçevesi kullanıldı; bu yöntem, tıp eğitimi ve profesyonel sertifikasyon süreçlerinde klinik becerinin değerlendirilmesinde standart olarak kullanılıyor.

Derleyen: Merve Tuncel