Cenevre merkezli Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 2025 yılına ait küresel su kaynakları raporunu yayımladı. Rapora göre geçtiğimiz yıl, dünya genelindeki nehir havzalarının üçte birinden fazlasında akış normalin altında kaldı ve bu tablo, 35 yıllık veri geçmişinin en kötü sonuçlarından birine işaret ediyor. Uzmanlar, tablonun yalnızca geçici bir kuraklıkla sınırlı olmadığını, gezegenin uzun vadeli su rezervlerinin de eridiğini vurguluyor.

Nehirlerin Üçte Biri Normalin Altında Aktı

WMO’nun 13 küresel hidrolojik modelden elde edilen gözlem verileriyle hazırladığı rapora göre 2025, dünya genelinde nehir debileri açısından son 35 yılın en kurak yıllarından biri oldu. Küresel havza alanının yüzde 36’sında akış normalin altında seyretti. Rapor, “normal” akış seviyesine sahip nehir havzalarının oranının yedinci yıl üst üste azınlıkta kaldığını da ortaya koyuyor: 1991-2020 ortalaması yüzde 46 iken, bu oran 2025’te yüzde 34 ile 38 arasında kaldı. WMO, bu tablonun su döngüsünün giderek daha dengesiz ve öngörülemez hale geldiğinin göstergesi olduğunu belirtiyor; sistem artık ya aşırı kuraklık ya da aşırı taşkın arasında savruluyor.

Buzullar Dördüncü Yıldır Eriyor, Yeraltı Suları Azalıyor

Raporun en dikkat çekici bulgularından biri buzullardaki kayıp. 2025, tüm bölgelerde yaygın buzul erimesinin görüldüğü dördüncü yıl oldu; 2023-2025 arasında buzullardan kaybedilen toplam su kütlesi 1.400 gigaton’a ulaştı. Bu miktar, yaklaşık 560 milyon olimpik yüzme havuzunu doldurmaya ya da küresel yıllık tatlı su tüketiminin üçte birine denk geliyor. Yeraltı suyu tablosu da benzer bir kötüleşmeye işaret ediyor: dünya genelinde izlenen kuyuların yaklaşık üçte ikisi 2025’te tarihsel normların dışında koşullar gösterdi ve denge 2024’e kıyasla toparlanma yönünde değil, daha fazla açık yönünde kaydı. Karasal su depolaması olarak adlandırılan ve yeraltı suyu, göller, toprak nemi, bitki örtüsü ile buz-kar kaynaklarını kapsayan büyük tablo ise 2014-2016’dan bu yana düşüş eğiliminde.

Asya ve Afrika En Ağır Faturayı Ödüyor

WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, açıklamasında yeraltı suyu ve buzullar gibi “yavaş” su kaynaklarını gezegenin birikim hesabına benzetti: “Geleneksel olarak bu yavaş rezervler, kötü yılları emen bir tampon görevi görüyordu; tek bir kuraklık ya da kurak mevsim doğrudan bir su krizine dönüşmüyordu. Şimdi ise bu birikimi hızla tüketiyoruz.” Saulo ayrıca güçlenen El Niño’nun bazı bölgelerde kuraklık, bazılarında ise taşkın riskini artıracağı uyarısında bulundu. Rapora göre son beş yılda yaşanan su kaynaklı afetlerin ve can kayıplarının yarıdan fazlası Asya ve Afrika’da yaşandı; bu iki kıta, kayıtlı afetlerin en az yarısını ve ilişkili ölümlerin yüzde 80’inden fazlasını oluşturuyor. WMO, 2021’de üç değişkenle başlayan raporun kapsamını artık 15 hidrolojik değişkene genişlettiğini, ancak Afrika ve Asya’nın hâlâ gözlem verisi açısından en az temsil edilen bölgeler arasında kaldığını da not düşüyor.