Yapay zeka artık şirketlerin işe alım stratejilerini kökten değiştiriyor. Stanford Üniversitesi ve King’s College London’dan araştırmacıların yürüttüğü kapsamlı bir çalışma, 2021-2026 arasında 41 ülkede 154 milyon istihdam kaydını analiz ederek yapay zeka benimseyen şirketlerde kıdemli pozisyonların güçlendiğini, junior rollerin ise daraldığını gösterdi. Bulgular, teknoloji sektöründeki tartışmalara yeni bir boyut katıyor.

Araştırma Ne Buldu?

Stanford’dan Bharat Chandar ve King’s College London’dan Bouke Klein Teeselink’in kaleme aldığı makale, Ocak 2021 ile Mart 2026 arasındaki dönemi kapsıyor. Araştırmacılar 41 ülkede 1,25 milyar iş ilanını ve 154 milyon istihdam kaydını inceledi. Sonuçlara göre yapay zeka benimseyen şirketlerde üst düzey pozisyonlar beş yıl içinde yüzde 6,7 oranında artarken, alt düzey istihdam yüzde 3 geriledi. Genç çalışanların toplam işgücü içindeki payı ise 1,9 puan azaldı. Bu eğilim yalnızca gelişmiş ülkelerle sınırlı kalmadı; Brezilya, Suudi Arabistan ve Birleşik Krallık gibi farklı ekonomilerde de benzer bir tablo gözlendi. Araştırmacılar, yapay zekanın etkilediği mesleklerde gençler için “iş azaltıcı”, kıdemliler için ise “iş genişletici” bir rol üstlendiğini vurguluyor.

Zengin Ekonomilerde Kayıp Daha Derin

Çalışmanın yazarlarına göre alt düzey istihdam kayıpları, özellikle daha zengin ve dijitalleşmiş ekonomilerde daha belirgin bir seyir izliyor. Bu bulgu, daha önce yayımlanan başka araştırmalarla da örtüşüyor. Stanford Dijital Ekonomi Laboratuvarı’nın geçen ay paylaştığı ayrı bir çalışma, yapay zekaya yoğun şekilde maruz kalan mesleklerde 22-25 yaş aralığındaki istihdamın, daha az etkilenen rollere kıyasla yüzde 19 daha düşük seyrettiğini ortaya koymuştu. PwC’nin 2026 Yapay Zeka İşler Barometresi de benzer bir tabloyu doğruluyor: yapay zekadan etkilenen giriş seviyesi pozisyonlar artık liderlik ve stratejik düşünme gibi geleneksel olarak kıdemli çalışanlara özgü becerileri, eskisine kıyasla yedi kat daha fazla talep ediyor.

“Slot Makinesi” Uyarısı Aynı Güne Denk Geldi

Araştırmanın yayımlandığı gün, girişim sermayedarı ve yapay zeka kodlama girişimi 8090 Labs’ın CEO’su Chamath Palihapitiya de benzer bir endişeyi dile getirdi. Palihapitiya, Cursor, GitHub Copilot ve Claude Code gibi popüler yapay zeka kodlama araçlarının, deneyimsiz yazılımcıları usta olmayı öğrenmek yerine hızlı ama hatalı kod üreten “slot makinesi” oyuncularına dönüştürme riski taşıdığını söyledi. Haziran ayında Salesforce Ventures liderliğinde 135 milyon dolarlık yatırım alan Palihapitiya’nın şirketi, kurumsal ekiplere denetim izi ve uyumluluk kontrolü sunan bir yapay zeka kodlama platformu geliştiriyor. Araştırmacılar ve sektör temsilcilerinin ortak vurgusu net: yapay zeka, iş piyasasında kıdem uçurumunu derinleştiriyor.