Kayalık bir gezegen, bir yıldıza ne kadar yakın olabilir ve yine de su ile yaşamı ne kadar sürdürebilir? Yakın zamanda keşfedilen bir gezegen, bu gizemi çözmenin anahtarı olabilir.
Cornell Üniversitesinde astronomi doçenti olan Lisa Kaltenegger liderliğindeki yeni bir çalışma, bir yıldızın yaşanabilir bölgesinin iç kenarındaki koşullar hakkında önemli bilgiler ortaya koyuyor. Çalışma, Dünya ile Venüs’ün gelişimlerinde izledikleri farklı yollara ışık tutuyor. Araştırma, SPECULOOS-2c olarak da bilinen “Süper Dünya” LP 890-9c adlı bir gezegene odaklanıyor. Dünya’dan 100 ışık yılı uzaklıkta bulunan LP 890-9c, kırmızı bir cüce yıldızın yörüngesinde dönen iki süper Dünya’dan biri.
Çalışma, LP 890-9c’nin bileşimi ve görünümü için hâlâ sıcak okyanuslara, buhar atmosferine sahip olup olmadığına veya suyunu tamamen kaybetmiş olup olmadığına bağlı olarak çeşitli olasılıkları inceliyor. Bu gezegeni anlamak, yaşanabilir bir bölgenin iç kenarını ve artan yıldız ışığı altında kayalık gezegenlerin nasıl geliştiğini anlamak için çok önemli. Aynı zamanda Dünya’nın ve insanlığın geleceği hakkında içgörü sağlıyor.
Dünya’dan yaklaşık %40 daha büyük olan LP 890-9c, yıldızın etrafındaki dönüşünü 8,5 günde tamamlıyor. Sıvı su açısından zengin bir atmosferin potansiyel varlığı nedeniyle James Webb Uzay Teleskobu (JWST) için potansiyel bir hedef olarak tanımlanıyor.
Ekibin modelleri, yaşamı sürdürme olasılığı olan “sıcak bir Dünya” ve karbondioksit atmosferine sahip Venüs benzeri ıssız bir gezegen dahil olmak üzere kayalık gezegenlerin evrim aşamalarını temsil eden farklı senaryoları araştırıyor.
LP 890-9c, kayalık gezegenlerin evrimini, özellikle de bir yıldızın zamanla daha parlak ve daha sıcak hâle gelmesiyle meydana gelen süreçleri incelemek için nadir bir fırsat sunuyor. Bilim insanlarının, okyanusların kademeli olarak buharlaşması ve sonunda suyun kaynaması gibi olayların zaman çizelgesini araştırmasına olanak tanıyor. Bu süreçlerin sonuçları, belirsizliğini koruyarak LP 890-9c’yi daha fazla araştırma için değerli bir konu hâline getiriyor.
Bilim insanları, farklı senaryoları ve modelleri keşfederek LP 890-9c’nin bileşimi ve atmosferi hakkında içgörüler elde etmeyi ve böylece yaşanabilir dünyalar hakkındaki anlayışımızı kendi dünyamızın ötesine taşımayı umuyorlar.
Derleyen: Merve Nur Sözen
