Yapay zekâ koku işine giriyor. Google’daki araştırmacılar kısa süre önce bir molekülün yapısının kokusuyla nasıl ilişkili olduğunu modellemek için yapay zekâ destekli bir sinir ağı modeli eğittiklerini, bunun yiyecek, koku ve sağlık alanlarında bir devrimi ateşleyebileceğini duyurdular.

Örneğin, şirketinizin böcek ilacı yaptığını varsayalım. Google’ın araştırmacıları, sinir ağlarını çeşitli moleküllerin sivrisinekleri kovmada ne kadar etkili olduğuna dair verilerle besledi. Ortaya çıkan modelin hemen hemen her molekülün sivrisinek kovma gücünü tahmin edebileceğini buldu. Araştırmacılar, bir düzineden fazla test edilmiş molekülün, çoğu böcek ilacının aktif bileşeni olan DEET kadar güçlü bir kovuculuk gösterdiğini keşfettiler. Bu moleküller daha ucuz, daha uzun ömürlü ve daha güvenli sprey için temel oluşturabilir.

Google araştırmacıları, koku almanın makine tarafından anlaşılabilir verilere nicelleştirilmesi en zor duyu olduğunu söylüyor. Birkaç yıldır yapay zekâyı, kokunun modellerini ve yapılarını analiz ederek moleküllerin nasıl kokacağını tahmin edecek şekilde eğitmek için çalışıyorlar. Araştırmacılar, ağı 5000’den fazla molekülün yapısını içeren verilerle besleyerek her bir molekül için çoklu koku tanımlayıcılarla eşleştirilmiş “temel koku haritası” dedikleri şeyi oluşturabildiler. Harita, her biri sinir ağı tarafından analiz edilen tek bir molekülün yapısını temsil eden binlerce veri noktasının grafiğini çizerek farklı kokuların birbirleriyle olan ilişkilerini tanımladı.

Uygulamada harita, kırmızı ve turuncu gibi benzer renklerin bir arada gruplandırılmasıyla aynı şekilde birbirine yakın ve benzer şekilde gruplandırılmış moleküllerle bir renk çarkı gibi çalıştı. Araştırmacılar, yakındaki moleküllerin aynı koku tanımlarına sahip olma eğiliminde olduğunu buldu.

Eğitimli panelistlerden 55 tanımlayıcı etiket kullanarak 400 farklı molekülün kokusunu tanımlamalarının istendiği bir testte, sinir ağı, panelin fikir birliği yanıtlarını herhangi bir bireysel panelistten çok daha iyi doğru bir şekilde tahmin edebildi. Sinir ağı, belirli kokuların gücünü de ölçebildi.

Araştırmacılar, AI tarafından oluşturulan haritanın onlara şu anda bilinmeyen milyarlarca molekülün nasıl kokacağını tahmin etme yeteneği verdiğini ve bunun “tat ve koku için geniş uygulamalara” sahip olabileceğini söylüyor.