İsviçre Buzul İzleme Ağı (GLAMOS) ile İsviçre Bilimler Akademisi’nin perşembe günü yayımladığı rapora göre ülkenin buzulları 2026’da toplam buz hacminin yüzde 5,5’ini kaybetti. Bu oran, ölçümlerin başladığı günden bu yana kaydedilen ikinci büyük yıllık erime anlamına geliyor. Kurumlar, buzulların bu koşullarda uzun vadede ayakta kalma şansı olmadığını vurguladı.

Rekorun az gerisinde, tablo yine de ağır

Ülke genelindeki kayıp, 2022’de görülen yüzde 6’lık rekorun biraz altında kaldı. Bunun başlıca nedeni, bu yıl buzulların üzerini kaplayan kış karının bir parça daha fazla olması. Buna rağmen Rhône ve Aletsch gibi İsviçre’nin en büyük buzullarının da aralarında bulunduğu bazı buzullar kendi tarihlerinin en yüksek buz kaybını yaşadı. Bazı buzul dillerinde buz kalınlığı 10 metreye kadar azaldı, birkaç küçük buzul ise tamamen yok oldu. Ortalamada buzullar 2,5 ila 4 metre inceldi. Rapor, ülkenin buz hacminin yaklaşık yüzde 20’sinin 2021’den bu yana kaybolduğunu da ortaya koyuyor.

Kar azlığı ve ısı dalgaları birleşti

Kışın yetersiz kalan kar yağışı, buzulları yaz başlamadan önce yaklaşık yüzde 25’lik bir kar açığıyla karşı karşıya bıraktı. Ardından gelen ısı dalgalarında 4.000 metrenin üzerindeki rakımlarda bile sıcaklıklar sıfırın üzerinde seyretti; yani buzullar en yüksek noktalarında dahi eridi. GLAMOS başkanı Matthias Huss bu duruma “ölüm fermanı” benzetmesi yaptı ve 2026’yı “felaket yılı” olarak niteledi. Bilim insanlarına göre yalnızca temmuz-eylül döneminde buzullardan yaklaşık 2,2 trilyon litre su kayboldu. Bu miktar, İsviçre hanelerinin bir yılda tükettiği suyun dört katından fazlası.

Su, enerji ve dağ güvenliği risk altında

Buzullar, Ren ve Tuna gibi nehirleri besleyen erimeleriyle Avrupa’nın “su kuleleri” olarak biliniyor. Bu yaz su seviyelerinin düşmesiyle iki nehirde de yük taşımacılığı neredeyse durdu, nehir suyuyla soğutulan bazı nükleer santraller geçici olarak kapatıldı. İsviçre’nin elektriğinin yarısından fazlası hidroelektrikten geldiği için enerji sektörü de sıcak ve kurak yıllarda buzul erimesine dayanıyor. Eriyen buzullar ve ısınan donmuş zemin dağları daha kararsız hâle getiriyor; 2025’te bir buzul çöküşü, önceden tahliye edilen Blatten köyünün büyük bölümünü gömmüştü. Huss, ısınma bu hızla sürerse GLAMOS’un tüm İsviçre buzullarının yüzyıl sonuna kadar yok olacağını öngördüğünü belirtiyor.