Tarihte ilk kez sağlık bilimi, okyanus bilimi ve sosyal bilimler alanlarından önde gelen araştırmacılar, plastiğin dünyadaki tüm yaşam üzerindeki önemli etkilerini ölçmek için iş birliği yaptı.
Yayımlanan Minderoo-Monaco Plastik ve İnsan Sağlığı Komisyonu raporu, yaşamın her alanında plastiklerin tehlikeli olduğunu gösteren kapsamlı bir analiz sundu. Woods Hole Oşinografi Enstitüsünden (WHOI) Mark Hahn ve John Stegeman, plastiğin okyanus üzerindeki etkilerine odaklanan çalışmanın baş yazarları oldu.
Raporda, şu bulgulara yer verilmekte:
- Plastikler, insanlarda hastalıklara ve erken ölümlere neden olur. Sağlık üzerindeki etkileri, orantısız bir şekilde düşük gelirli azınlık toplulukları ve özellikle çocukları etkiler.
- Plastiklere eklenen zehirli kimyasalların insanlarda düşük yapma, obezite, kardiyovasküler hastalıklar ve kanser riskini artırdığı bilinmekte.
- Plastik atıklar, okyanuslarda ve denizlerdeki besin zincirinde meydana gelen mikroplastiklerle birlikte küresel çevrenin her yerinde bulunur.
WHOI Biyoloji Bölümünün kıdemli bilim insanı John Stegeman, konu hakkında şu açıklamalarda bulundu: “Okyanustaki plastik varlığının farkına vardığımızdan bu yana sadece 50 yılın üzerinde zaman geçti. Minderoo-Monaco Komisyonunun çalışması, plastiğin geniş sağlık etkilerini okyanusa ve insanlığa bağlamada önemli bir adım.”
Komisyon; mevcut plastik üretiminin, kullanımının ve imha modellerinin sürdürülebilir olmadığı ve özellikle insan sağlığına, ekonomiye ve çevreye önemli zarar vermekten sorumlu olduğu sonucuna vardı.
Rapora göre plastikler, yaşam döngüleri boyunca tüm sera gazı emisyonlarının tahminen %4-5’ini oluşturuyor. Bu da Rusya’dan kaynaklanan emisyonlara eş değer olarak görülmekte.
Plastik üretimine atfedilen sağlık etkilerinin maliyetinin 12 aylık bir dönemde 250 milyar dolar olduğu hesaplandı. Ayrıca, daha yoksul topluluklarda hazır gıda restoranları ve indirim mağazalarının her yerde bulunmasının plastik ambalajlara ve ilgili kimyasalların etkilerine maruz kalmayı artırdığı da kaydedildi.
Araştırmacılar ayrıca deniz ortamındaki en küçük mikro ve nano plastik parçacıkların (MNP’ler) ekosistemler üzerindeki potansiyel etkilerine ilişkin önemli bir bilgi eksikliğinin altını çiziyor.
Komisyondan aktarılan sevindirici haber, plastiğin birçok zararının daha iyi üretim uygulamaları, alternatif tasarım, daha az toksik kimyasallar ve azaltılmış tüketim yoluyla önlenebileceği oldu.
Son olarak okyanus sağlığının, insan sağlığıyla bir şekilde bağlantılı olduğu ifade edilerek şu açıklamalara yer verildi: “Okyanusun sağlığına öncelik vermek için plastiğin tüm yaşam döngüsünü ele alan, geniş çapta kabul edilebilir bir uluslararası anlaşma oluşturmaya odaklanmamız gerekiyor.”
Derleyen: Tuğba Akkesen
