Resmi adı bronşiolit obliterans olan patlamış mısır akciğeri, akciğerlerdeki küçük hava yollarına zarar vererek sürekli öksürük, hırıltı, yorgunluk ve nefes darlığına yol açan nadir fakat ciddi ve geri döndürülemez bir hastalık ve uzmanlara göre elektronik sigara içenler bu risk altında.
Detaylar haberimizde…
“Patlamış mısır akciğeri” terimi, 2000’li yılların başında bir mikrodalga patlamış mısır fabrikasında çalışan birkaç işçinin, patlamış mısıra o zengin tereyağı tadını veren “diacetyl” adlı bir kimyasalı soluduktan sonra akciğer sorunları yaşamasıyla ortaya çıktı.
Diacetyl en ünlü sebebi olsa da bu hastalık, formaldehit ve asetaldehit gibi uçucu karboniller de dahil olmak üzere diğer toksik kimyasalların solunmasıyla da tetiklenebilir; bu ikisi de elektronik sigara buharlarında bulunmakta.
Patlamış Mısır Akciğeri Ne Kadar Tehlikeli?
Bu hastalığın bir tedavisi yok. Akciğerler hasar gördüğünde, tedavi semptomları yönetmekle sınırlı. Buna bronkodilatörler, steroidler ve aşırı durumlarda akciğer nakli dahil olabilir. Bu nedenle tedavidense önlem, en iyi ve tek savunma gibi görünüyor.
Elektronik sigaralar, özellikle gençler arasında popüler ve binlerce aroma ile üretilmekte ancak bu meyveli, şeker benzeri aromaların bir kimyasal maliyeti var.
Elektronik sigaralar nikotin ve kullanıcıların ilgisini çekmek için tasarlanmış kimyasal bir kokteyl içerir. Bu tatlandırıcıların çoğu gıdada kullanım için onaylı. Ancak bu solunmasının güvenli olduğu anlamına gelmiyor. Bunun nedeni; kimyasallar yendiğinde, sindirim sisteminden geçer ve kan dolaşımına girmeden önce karaciğer tarafından işlenir. Bu yolculuk, potansiyel zararlarını azaltır. Ancak kimyasallar solunduğunda, bu filtreleme sistemini tamamen atlarlar. Doğrudan akciğerlere giderler ve oradan da doğruca kan dolaşımına geçerek saniyeler içinde kalp ve beyin gibi hayati organlara ulaşırlar.
Elektronik sigaranın kimyasal karmaşıklığı
Uzmanlar, bugün e-sigara ürünlerinde 180’den fazla farklı tatlandırıcı madde kullanıldığını tahmin ediyor. Isıtıldığında, bu kimyasalların çoğu yeni bileşiklere ayrışıyor. Bunlardan bazıları inhalasyon güvenliği açısından hiç test edilmedi. Bu büyük bir endişe kaynağı.
Diacetyl, bazı e-sigara ürünlerinden çıkarılmış olsa da, diğerlerinde hala bulunuyor. Diacetyl yerine geçen asetoin ve 2,3-pentanedion ise aynı derecede zararlı olabilir. Diacetyl tek suçlu olmasa bile, birden fazla kimyasala ve bunların yan ürünlerine kümülatif maruziyet, patlamış mısır akciğeri ve diğer solunum yolu rahatsızlıkları riskini artırabilir.
Bu hastalığa yakalanan Amerikalı gencin hikayesi de trajik bir şekilde yankılandı. Onun durumu, ABD’de, e-sigara veya vaping ürünü kullanımına bağlı akciğer hasarı sebebi ile 68 ölüm ve 2.800’den fazla hastaneye yatışla sonuçlanan 2019 Evali krizini hatırlatıyor.
Patlamış mısır fabrikası çalışanlarını korumak için işyeri güvenlik kuralları elden geçirildiği gibi, şimdi buhar endüstrisi için de benzer bir düzenleyici aciliyete ihtiyacımız var gibi görünüyor.
Derleyen:Damla Şayan
